Autor: Przemysław Zarzeczny

Co to jest osteoporoza?


Osteoporoza jest chorobą kości, która charakteryzuje się:

  • ubytkiem masy kostnej,
  • zmniejszeniem gęstości kości
  • oraz przebudową szkieletu.

Zmiany te sprawiają, że kości stają się słabsze i bardziej kruche. Szkielet traci swoją naturalną wytrzymałość, przez co niewielki uraz może doprowadzić do złamania.


Dlaczego kości stają się kruche?


Osteoporoza może rozwinąć się w wyniku starzenia organizmu, na skutek przebytych chorób czy przyjmowanych leków.
W warunkach prawidłowych kości są nieustannie przebudowywane. Jest to pożądane zjawisko, za które odpowiadają specjalne komórki: osteoklasty i osteoblasty. Osteoklasty rozkładają kościec, a osteoblasty odbudowują tkankę. Wraz z wiekiem, proces przebudowy tkanki kostnej staje się mniej wydajny i zaczyna przeważać ubytek masy kostnej.
Osteoporoza wtórna rozwija się w przebiegu niektórych chorób, np. nadczynność tarczycy lub cukrzyca oraz po przewlekłym stosowaniu wybranych leków, m.in. glikokortykosteroidów czy heparyny.

Czy mogę chorować na osteoporozę?


Zrzeszotnienie kości może występować u obu płci i we wszystkich grupach wiekowych. Choroba najczęściej dotyczy kobiet po menopauzie i mężczyzn w wieku podeszłym. W szczególnych przypadkach dotyczy dzieci.

 

Osteoporoza jest powszechną chorobą. W Polsce dotyczy około 7% kobiet po 40 roku życia i aż 50% po 70 roku życia. Mężczyźni chorują rzadziej. Ryzyko złamania kości w wyniku osteoporozy u mężczyzny w wieku 50 lat wynosi około 20%.


Czy to prawda, że kobiety chorują częściej? Dlaczego?


Rzeczywiście, najczęściej chorują kobiety, głównie po menopauzie. Przyspieszona utrata kości związana jest ze spadkiem stężenia estrogenu - hormonu płciowego, który odpowiada między innymi za ochronę kośćca. U mężczyzn nie występują tak duże wahania stężenia estrogenów.
Warto pamiętać, że wiele czynników może przysparzać osłabienie szkieletu. Należą do nich:

osteoporoza pierwotna   osteoporoza wtórna
menopauza   zespół Cushinga
czynniki genetyczne   cukrzyca
podeszły wiek    nadczynność tarczycy
niskie spożycie wapnia    nadczynność przytarczyc
niski poziom witaminy D   zaburzenia wchłaniania
brak aktywności fizycznej   celiakia
indeks masy ciała < 18 kg/m2   glikokortykosteroidy, heparyna, leki p/padaczkowe
     


Czy moje dzieci i bliscy także są zagrożeni?


Osteoporoza dotyczy głównie osób i bardzo rzadko występuje u dzieci czy młodzieży. Niestety nie znamy przyczyn wczesnej postaci osteoporozy. Choroba może być związana z chorobami endokrynologicznymi, przewodu pokarmowego, nerek lub nowotworami.


Jeśli chorujesz na osteoporozę, nie oznacza to, że Twoi bliscy także zachorują. W takich przypadkach zalecana jest profilaktyka pod postacią właściwej diety, aktywności fizycznej i regularnej kontroli innych schorzeń. Niestety, nigdy nie można wyeliminować ryzyka zachorowania w 100%.


Jak poznam, że jestem chory?


Osłabienie szkieletu i zmniejszenie gęstości kości następuje stopniowo. Z tego powodu osteoporoza przez długi czas nie daje żadnych objawów. Aby wyprzedzić przykre skutki choroby, sprawdź, czy nie należysz do grupy ryzyka. W tym celu przeczytaj powyższy akapit. Jeśli któryś punkt dotyczy Ciebie, zwróć się o poradę do lekarza rodzinnego.
W zaawansowanym stadium możesz odczuwać ból kości, szczególnie pleców. Kręgosłup będzie dawał dolegliwości bólowe po pracowitym dniu, noszeniu ciężkich zakupów lub długotrwałym przebywaniu w pozycji stojącej.
Pacjenci z osteoporozą maleją, co spowodowane jest obniżeniem wysokości tronów kręgowych w wyniku złamania. Złamania występujące w osteoporozie świadczą o zaawansowanym stadium choroby i pojawiają się po stosunkowo niewielkim urazie.


Większość złamań trzonów kręgowych nie jest rozpoznawana. Wynika to ze skąpych objawów lub niecharakterystycznych bólów grzbietu. Obniżenie wzrostu o około 2 centymetry pośrednio dowodzi na obecność takiego złamania.


Czy mogę uchronić się przed chorobą?


Prawidłowa dieta i higieniczny tryb życia przyczyniają się do wzmocnienia kości, a tym samym znacznie oddalają ryzyko zachorowania. Trzeba jednak pamiętać, że nie ma skutecznej ochrony, która całkowicie eliminuje ryzyko wystąpienia osteoporozy.
Obok prawidłowej diety, o której możesz przeczytać poniżej, istotne znaczenie ma aktywność fizyczna. Nie powinniśmy rezygnować z różnych form ruchu: marszu, spacerów, gimnastyki czy tańca.

Jak lekarz zbada moje kości?


Zgłaszając się do lekarza możemy liczyć na kompleksową ocenę naszego stanu zdrowia. Specjalista weźmie pod uwagę:

  • złamania kości, szczególnie z niedalekiej przeszłości,
  • utratę wzrostu  około 1-2 cm,
  • zmianę sylwetki ciała i przygarbienie się
  • zgłaszane dolegliwości bólowe.

Pomocne w rozpoznaniu choroby są metody radiologiczne. bardzo często wykonuje się densytometrię. Badanie pozwala określić gęstość mineralną kości, co informuje lekarza jak zaawansowany jest proces lub na ile skuteczne okazało się leczenie. Inne wykorzystywane badania to: prześwietlenie (RTG), tomografia komputerowa lub testy laboratoryjne (badania krwi i moczu)


Po co leczy się osteoporozę, skoro to proces postępujący?


Leczenie osteoporozy jest istotne, chroni pacjenta przed złamaniami kości i ograniczeniem sprawności fizycznej. Właściwa terapia zmniejsza ból i niweluje przyczyny lub zmniejsza istniejące czynniki ryzyka osteoporozy. Problemu nie wolno bagatelizować, a każda zwłoka działa na niekorzyść pacjenta.

Co mi grozi, jeśli zbagatelizuję problem?


Wielu pacjentów ignoruje wyraźne objawy choroby, doprowadzając do znacznej utraty tkanki kostnej. Niestety, zaawansowany stan grozi występowaniem licznych i skomplikowanych złamań, które niejednokrotnie trudno wyleczyć.
Demineralizacja kości upośledza ruchomość szkieletu i powoduje spadek aktywności fizycznej. Z czasem pacjent porusza się coraz mniej aż do momentu, kiedy nie jest zdolny do samodzielnego funkcjonowania.

Jak leczyć zrzeszotnienie kości?


Walka z chorobą oparta jest na właściwym żywieniu i systematycznej aktywności fizycznej. Dieta lecznicza powinna zawierać duże ilości wapnia oraz witaminy D.
W przypadku postępującej utraty kośćca, lekarz zaleca stosowanie leków. Preparaty, które powinny być stosowane regularnie, pomagają w odbudowie szkieletu.


Leczenie osteoporozy wymaga dużej dyscypliny pacjenta. Dbałość o prawidłową dietę i ruch są ważnymi elementami na każdym etapie rekonwalescencji. Warto zapamiętać, że leczenie osteoporozy to proces długotrwały, nawet w przypadku przyjmowania leków.

W sytuacji, kiedy pojawiają się problemy z chodzeniem, warto stosować laskę do podpierania, balkonik lub ochraniacze na stawy biodrowe.

 



Reklama testowa
Do góry