Cukrzyca ciążowa

17. 11. 04
Odsłony: 505


Autor: Przemysław Zarzeczny

Co to jest cukrzyca ciążowa?


Cukrzyca ciążowa jest to zaburzenie gospodarki węglowodanowej, które charakteryzuje się zwiększonym stężeniem glukozy (hiperglikemią) we krwi, a stan ten został pierwszy raz rozpoznany w ciąży. Typowa cukrzyca ciążowa rozpoznawana jest między 24. a 28. tygodniem ciąży i mija wraz z porodem.

Stwierdzenie hiperglikemii we wcześniejszych tygodniach ciąży lub rozpoznanie typowych objawów cukrzycy, może wskazywać na cukrzycę typu 2 nierozpoznaną przed ciążą lub cukrzycę typu 1, która rozwija się podczas ciąży.


Czy istnieją czynniki zwiększające ryzyko rozwoju cukrzycy w ciąży?


Istnieje kilkanaście czynników, których obecność zwiększa ryzyko rozwoju cukrzycy ciążowej. Należą do nich:

  • cukrzyca ciążowa w poprzednich ciążach,
  • nadwaga lub otyłość,
  • nadciśnienie tętnicze przed ciążą,
  • urodzenie dziecka o masie powyżej 4 kg,
  • urodzenie noworodka z wadą rozwojową,
  • zgony wewnątrzmaciczne w wywiadzie,
  • występowanie cukrzycy typu 2 w rodzinie,
  • zespół policystycznych jajników,
  • wiek ciężarnej powyżej 35 lat.

U niektórych chorych nie stwierdza się wystąpienia czynników ryzyka, pomimo rozwoju cukrzycy ciążowej. W takich wypadkach choroba jest prawdopodobnie powodowana genetycznymi predyspozycjami do zaburzeń gospodarki węglowodanowej.


Jakie objawy powinny zaniepokoić?


Cukrzyca ciążowa zwykle nie powoduje żadnych objawów, a jej stwierdzenie jest możliwe podczas badań glikemii wykonywanych na początku i w trakcie trwania ciąży.
W niektórych przypadkach, przy znacznej hiperglikemii mogą pojawić się objawy ogólne:

  • wzmożone pragnienie,
  • wielomocz (zwiększenie ilości wydalanego moczu),
  • osłabienie i senność,
  • pojawienie się na skórze zmian ropnych,
  • stany zapalne narządów moczowo – płciowych.


W jaki sposób diagnozuje się cukrzycę ciążową?


Na początku każdej ciąży oznacza się stężenie glukozy we krwi na czczo. Dalsze postępowanie jest uzależnione od wyniku badania:

  • jeśli wynik mieści się w granicach <5,6 mmol/l (100 mg/dl), wynik jest prawidłowy; w tej sytuacji należy wykonać rutynowo doustny test tolerancji glukozy między 24. a 28. tygodniem ciąży,
  • jeśli stężenie glukozy wynosi 5,6 - 6,9 mmol/l (100-125 mg/dl), wynik jest nieprawidłowy i należy jak najszybciej wykonać doustny test tolerancji glukozy z 75 g glukozy,
  • jeśli stężenie glukozy wynosi >7 mmol/l (126 mg/dl), wynik jest nieprawidłowy i należy zalecić drugie oznaczenie stężenia glukozy na czczo.

U pacjentek, u których występują czynniki ryzyka rozwoju cukrzycy ciążowej, od razu zleca się doustny test tolerancji glukozy (OGGT).


W jaki sposób ustala się rozpoznanie?


Rozpoznanie cukrzycy ciążowej opiera się na analizie wyników badań glikemii na czczo oraz wartości z testu OGGT. Aby rozpoznać cukrzyce ciążową muszą być spełnione ≥ 1 kryterium:

  • glikemia na czczo 5,1–6,9 mmol/l (92–125 mg/dl),
  • glikemia w 1 h OGTT ≥10 mmol/l (180 mg/dl),
  • glikemia w 2 h OGTT 8,5–11,0 mmol/l (153–199 mg/dl).

Jeśli wartości glikemii są następujące:

  • glikemia na czczo ≥7,0 mmol/l (126 mg/dl) oznaczona dwukrotnie,
  • glikemia w 2 h 75 g OGTT ≥11,1 mmol/l (200 mg/dl),
  • glikemia przygodna ≥11,1 mmol/l (200 mg/dl) i towarzyszą objawy hiperglikemii

należy rozpoznać cukrzycę w ciąży i skierować pacjentkę do ośrodka specjalistycznego.


Jak leczy się cukrzycę ciążową?


Leczenie cukrzycy ciążowej opiera się na stosowaniu specjalnej diety cukrzycowej dla kobiet w ciąży. Nie jest to identyczna dieta, jaką stosuje się w przypadku cukrzycy typu 1 lub typu 2. Właściwe żywienie powinno zawierać odpowiedni ładunek kaloryczny w zależności od liczby dzieci i odpowiednio zwiększoną liczbę białka, niezbędną do prawidłowego rozwoju płodu.

Istotnym elementem terapii jest właściwa aktywność fizyczna pod warunkiem, że nie istniej do niej przeciwwskazania (formy aktywności fizycznej należy skonsultować z lekarzem). Wysiłek zmniejsza insulinooporność, a tym samym zmniejsza poziom glukozy we krwi. Kobietom w ciąży zaleca się minimum 3 spacery w ciągu tygodnia po 30 minut.

W niektórych wypadkach zachodzi konieczność włączenia insuliny. Jest to jedyna terapia przeciwcukrzycowa stosowana w ciąży, a insulina nie jest szkodliwa dla płodu.


Jak samodzielnie kontrolować poziom cukru we krwi?


Ważnym aspektem terapii jest samodzielna kontrola glikemii prowadzona przez pacjentkę w domu za pomocą glukometru. Pomiary stężenia glukozy obejmują oznaczenia stężenia glukozy we krwi na czczo 1 godzinę po pierwszym śniadaniu, drugim śniadaniu, obiedzie, podwieczorku i kolacji.

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 0.00 (0 Votes)


Reklama testowa
Do góry