Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

16. 01. 23
Odsłony: 1749


Autor: Marta Adamczyk, Przemysław Zarzeczny

Co to jest colitis ulcerosa?


Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG, łac. colitis ulcerosa) jest chorobą przewlekłą, która dotyczy końcowego odcinka przewodu pokarmowego: najczęściej odbytnicy i/lub okrężnicy i odbytnicy. Schorzenie to należy do tzw. nieswoistych chorób zapalnych jelit. Termin ten określa zaburzenia autoimmunologiczne, które powodują zapalenie jelita oraz przewlekłe biegunki.
W colitis ulcerosa proces zapalny ograniczony jest z reguły do błony śluzowej. Występuje tam rumień, brak rysunku naczyniowego, obrzęk, kruchość i ziarninowanie śluzówki.

Jaka jest przyczyna choroby?


Etiologia choroby nie jest do końca  poznana. Prawdopodobnie ma charakter autoimmunologiczny, czyli układ odpornościowy pacjentów z colitis ulcerosa produkuje nieprawidłowe przeciwciała atakujące własne komórki. Jest wiele czynników predysponujących do zachorowania. Główną rolę odgrywają czynniki genetyczne oraz zachwiana  równowaga wzrostu poszczególnych bakterii, które bytują w naszych jelitach. Ta dysbioza może wywoływać nieprawidłową odpowiedź immunologiczną, której następstwem jest wytwarzanie prozapalnych cytokin. Bodźcem wyzwalającym może być stres, czynniki środowiskowe oraz niewłaściwa dieta.

Jak często występuje WZJG?


W Europie częstość rozpoznania wrzodziejącego zapalenia jelita grubego wynosi 1 na 10 000 osób każdego roku. W Polsce przybywa ok. 700 nowych pacjentów rocznie, są to najczęściej ludzie w wieku od 20 do 40 lat. Krewni osób z colitis ulcerosa mają większą predyspozycje do zachorowania.
W przebiegu procesu zapalnego odsetek 40–50% pacjentów ma zajęty końcowy odcinek jelita krętego, u 30–40% natomiast choroba zajmuje jelito cienkie i grube, w 20% przypadków to zajęcie całego jelita grubego.

Jakie są objawy i przebieg colitis ulcerosa?


Wrzodziejące zapalenie jelita grubego jest to rozprzestrzeniający się w sposób ciągły proces zapalny. Przebiega najczęściej w postaci ostrych rzutów przedzielonych okresami pełnej remisji, czyli zahamowania objawów chorobowych. Pierwszymi i najczęstszymi objawami są biegunki śluzowo - krwawe, które prowadzą do wielu niedoborów żywieniowych u pacjenta. Stan większości pacjentów jest dobry. W cięższych przypadkach może wystąpić odwodnienie, gorączka, tachykardia, obrzęki oraz rozlana lub miejscowa bolesność uciskowa jamy brzusznej.

Co zrobić, kiedy pojawią się objawy WZJG?


W przypadku zaobserwowania u siebie charakterystycznych objawów dla WZJG należy udać się do lekarza pierwszego kontaktu w celu wykonania podstawowych badań diagnostycznych. W następnej kolejności czeka nas wizyta u gastroenterologa i dobranie odpowiedniego leczenia.

Jakie badania służą do rozpoznania choroby lub oceny jej aktywności?


Poza rutynowymi badaniami składu morfologicznego krwi obwodowej - OB, białka C-reaktywnego (CRP) oraz stężeń elektrolitów i frakcji białkowych - chorzy z colitis ulcerosa wymagają okresowych oznaczeń aktywności fosfatazy zasadowej, GGTP i stężenia bilirubiny w surowicy krwi.
Badanie endoskopowe obrazuje kondycję jelita. Można zaobserwować nieswoisty obraz - rumień, brak rysunku naczyniowego, obrzęk, kruchość, ziarninowanie śluzówki. W celu ustalenia dokładnego zasięgu choroby należy wykonać wziernikowanie odbytnicy i dystalnej części esicy, podczas której należy pobrać wycinki do badań histopatologicznych. W przypadku krwistej biegunki powinno się wykonać badania bakteriologiczne i parazytologiczne kału.

Na czym polega leczenie colitis ulcerosa?


Celem leczenia farmakologicznego jest zmniejszenie nasilenia objawów choroby oraz utrzymanie dobrej kondycji chorego. Wszelkie działania skupione są na poprawie jakości życia pacjenta.
Stosuje się konwencjonalne leczenie aminosalicylanami, kortykosteroidami, antybiotykami oraz probiotykami w celu próby modyfikacji flory bakteryjnej  jelit. Obecnie prowadzone są badania nad wpływem m.in tranu, azatiopryny, nikotyny i heparyny na poprawę stanu zdrowia pacjentów z colitis ulcerosa, ale jak na razie brak jest jednoznacznych wyników potwierdzających skuteczność.

Czy będzie potrzebna operacja?


Konwencjonalne leczenie wywołuje poprawę u ok. 80% chorych z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego. Wskazania do leczenia chirurgicznego pojawiają się w przypadku ostrych rzutów choroby, kiedy:

  • utrzymują się przykre objawy mimo optymalnego leczenia zachowawczego,
  • stwierdza się raka lub zmiany przedrakowe w jelicie grubym,
  • zahamowany zostaje wzrost z opóźnieniem dojrzewania płciowego u dzieci,
  • następują powikłania długotrwałej kortykoterapii,
  • występują powikłania miejscowe (zwężenie lub rozdęcie okrężnicy, przetoka odbytniczo-pochwowa).


Czy możliwe jest całkowite wyleczenie?


Wrzodziejące zapalenie jelita grubego to przewlekła choroba, nie ma tu raczej mowy o całkowitym wyleczeniu. Celem terapii jest utrzymanie jak najłagodniejszej formy choroby oraz powstrzymywanie zaostrzeń.

Czy choroba przeszkodzi mi w zajściu i utrzymaniu ciąży?


Płodność pacjentek z colitis ulcerosa jest prawidłowa, a szansa na pomyślne zakończenie ciąży i urodzenie zdrowego dziecka jest taka sama jak u zdrowych kobiet. Ryzyko poronienia wzrasta jedynie u tych pacjentek, które w momencie zajścia w ciążę miały aktywne zapalenie jelita grubego.
Zasady leczenia wrzodziejącego zapalenia jelita grubego podczas ciąży są podobne do obowiązujących w innych okresach życia.

Jaki wpływ ma colitis ulcerosa na rozwój dziecka?


Pacjenci pediatryczni stanowią ok. 10-20% chorych ogólnie. Uwagę rodziców powinno zwrócić zahamowanie wzrostu, utrata masy ciała dziecka, zapalenie stawów, biegunki, brak apetytu, ponieważ to mogą być pierwsze objawy wrzodziejącego zapalenia jelit.
Niestety często stwierdza się u tych dzieci niedobór insulinopodobnego czynnika wzrostu I (IGF-I) odpowiedzialnego za wydłużanie kości. Leczenie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego u pacjentów pediatrycznych odbywa się wg zasad obowiązujących dorosłych, z tym że u dzieci należy zwracać szczególną uwagę na odżywianie. Skuteczne tłumienie procesu zapalnego w jelicie grubym za pomocą sulfasalazyny i/lub glukokortykosteroidów, połączone z podażą odpowiedniej ilości kalorii, białka i witamin, może przywrócić prawidłową dynamikę wzrostu i przyspieszyć dojrzewanie płciowe. Dzieci dobrze reagują na żywienie dojelitowe, które u nich indukuje remisję w takim samym stopniu co kortykosteroidy.  Jeżeli konieczne jest leczenie chirurgiczne, najlepiej wykonać je przed okresem dojrzewania.

 

 

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 0.00 (0 Votes)


Reklama testowa
Do góry