Uchyłki jelita grubego

16. 01. 21
Odsłony: 1871


Autor: Przemysław Zarzeczny

Co to znaczy, że jelito posiada uchyłki?


Uchyłki stanowią drobne przepukliny, które uwypuklają się ponad ścianę jelita. Powstają w miejscach o zmniejszonej oporności i wytrzymałości ściany jelita grubego. Uchyłki mogą występować na całej długości jelita grubego, choć najczęściej lokalizują się w odcinku końcowym – esicy.
Zależnie od budowy uchyłków, dzielimy je na dwa rodzaje:

  • uchyłek może składać się jedynie z błony śluzowej i podśluzowej, czyli niepełnej grubości ściany jelita. Takie struktury nazywane są uchyłkami rzekomymi,
  • uchyłki prawdziwe zawierają wszystkie warstwy jelita grubego: błonę śluzową, podśluzową i błonę mięśniową.


Jak powstają uchyłki?


Zasadniczą przyczyną powstawania uchyłków są zaburzenia pracy jelit. Nieprawidłowa perystaltyka powoduje wzrost ciśnienia wewnątrz jelita, które indukuje pogrubienie jego ściany. Powstawaniu tych zmian sprzyja nieprawidłowa, ubogoresztkowa dieta obfitująca w pokarmy wysoko przetworzone. Negatywnie wpływa zmniejszona aktywność fizyczna oraz stres. Pewne znaczenie w rozwoju uchyłków mogą mieć czynniki genetyczne.

U kogo występują uchyłki?


Uchyłki jelita grubego są powszechną nieprawidłowością, która dotyczy zwykle osób po 40 roku życia. Częstość występowania tej choroby rośnie wraz z wiekiem. Szacuje się, że 30% pacjentów po 60 roku życia ma uchyłki.
Uchyłkowatość jelita grubego należy do chorób cywilizacyjnych i dotyczy osób odżywiających się nieprawidłowo. Dieta uboga w błonnik pokarmowy stanowi główną przyczynę powstawania uchyłków. Dolegliwość ta rzadko występuje w krajach Afryki i Azji z uwagi na liczne spożywanie owoców i warzyw oraz pokarmów nisko przetworzonych.

Czy dieta ma wpływ na powstawanie uchyłków?


Dieta w sposób zasadniczy wpływa na rozwój uchyłków jelita grubego. Wyeliminowanie najczęstszych błędów żywieniowych, czyli:

  • nieregularności posiłków,
  • spożywania produktów wysoko przetworzonych,
  • eliminacja owoców i warzyw z menu,
  • dieta uboga w błonnik pokarmowy,

zmniejsza prawdopodobieństwo zaburzenia struktury jelita grubego. Uważa się, że dzienne zapotrzebowanie osoby dorosłej na błonnik pokarmowy wynosi od 20 do 40g.


Czy uchyłki jelita grubego są groźne?


W większości przypadków uchyłki jelita grubego nie stanowią poważnego problemu. Szacuje się, że około 60% pacjentów z uchyłkami nie podaje żadnych objawów choroby. W pozostałych przypadkach chorzy zgłaszają typowe dolegliwości, a u części występują powikłania.
Najczęstszą konsekwencją obecności uchyłków jest ich zapalenie. Powstaje ono w wyniku uszkodzenia błony śluzowej przez zalegające w uchyłkach masy kałowe. Stan ten może spowodować:

  • niedrożność mechaniczną jelita,
  • powstanie ropnia okołojelitowego
  • lub zapalenie otrzewnej w przypadku przedziurawienia uchyłka.

Czasami choroba uchyłkowa powikłana jest krwotokiem do jelita. Stan ten wymaga pilnej konsultacji lekarskiej.


Jakie objawy wskazują na obecność uchyłków?


Choroba uchyłkowa najczęściej występuje w postaci bezobjawowej. Jeśli pojawiają się dolegliwości, są one wyrażone przez:

  • bóle brzucha, zwykle w lewym dole biodrowym,
  • zaparcia lub bolesne biegunki,
  • wzdęcia,
  • zaburzenia rytmu wypróżnień.

Czasami pojawia się krótkotrwałe zatrzymanie oddawania stolca oraz gazów.

Do objawów zapalenia uchyłków należą:

  • silny ból brzucha,
  • gorączka,
  • zatrzymanie oddawania stolca i gazów,
  • wymioty treścią jelitową.

Pacjenci z zapaleniem uchyłków mogą początkowo odczuwać żywą i nadmierną perystaltykę jelit, która z biegiem czasu słabnie i zanika.


Wystąpienie objawów zapalenia uchyłków jelita grubego i objawów niedrożności jelita wymaga pilnej konsultacji chirurgicznej. Podobnie pacjent z krwawieniem do przewodu pokarmowego powinien niezwłocznie zgłosić się do szpitala.


Na jakiej podstawie rozpoznaje się chorobę?


Uchyłki jelita grubego diagnozuje się z wykorzystaniem metod radiologicznych i endoskopowych.
Najprostszym badaniem obrazowym jest ultrasonografia (USG) jamy brzusznej. Na podstawie otrzymanego wyniku można potwierdzić lub wykluczyć obecność uchyłków, ich zapalenia lub rozwoju cięższych powikłań.
Przydatnym badaniem w diagnostyce niezapalnych uchyłków jest badanie kontrastowe jelita. Polega ono na wykonaniu zdjęcia rentgenowskiego (RTG) po podaniu środka cieniującego. Kontrast wypełnia światło jelita oraz uchyłków i obrazuje w ten sposób obecność zmian patologicznych.
Najważniejszym badaniem obrazowym jest tomografia komputerowa (TK) jamy brzusznej i miednicy mniejszej. Umożliwia ona uwidocznienie zmian ściany jelita grubego (pogrubienie), obrazuje naciek zapalny lub potwierdza inne powikłania choroby.
Pomocnym badaniem w chorobie uchyłkowej jest kolonoskopia, czyli endoskopowe badanie jelita. Metody tej nie stosuje się w przypadku ostrej fazy choroby.

Jak wygląda leczenie uchyłków jelita grubego?


Leczenie uchyłków jelita grubego w większości wypadków opiera się na terapii zachowawczej. Polega ona na właściwej diecie oraz suplementacji błonnika pokarmowego. Początkowo zaleca się spożywanie 1-2 łyżek stołowych błonnika pokarmowego. Dawkę tę można zwiększać co tydzień o 2 łyżki stołowe, dochodząc maksymalnie do 6-7 łyżek. Leczenie to wspomaga się okresową antybiotykoterapią, która zmniejsza objawy i niweluje ryzyko powikłań.
Leczenie operacyjne stosowane jest w wypadku nawrotowych zapaleń uchyłków, powikłań zapalenia lub przy ciężkich objawach, nieustępujących po leczeniu dietetycznym. Technika operacyjna stosowana jest rzadko, a jej ograniczeniem jest m.in. obszar, na którym obecne są uchyłki jelita grubego.

Czy możliwe jest całkowite wyleczenie?


Całkowite usunięcie uchyłków nie jest możliwe. Z uwagi na osłabioną ścianę jelita, nawet po zabiegu operacyjnym mogą się tworzyć nowe struktury patologiczne. Warto jednak zaznaczyć, że znaczna część przypadków poddaje się leczeniu zachowawczemu. Właściwa terapia usuwa objawy i pozwala pacjentom prawidłowo funkcjonować.

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 0.00 (0 Votes)


Reklama testowa
Do góry