Stłuszczenie wątroby

15. 11. 20
Odsłony: 13645

Autor: Przemysław Zarzeczny

Stłuszczenie wątroby - co to za choroba?


Stłuszczenie wątroby to przewlekła choroba, która polega na nadmiernym gromadzeniu kropli tłuszczu w hepatocytach (komórkach wątroby). W zależności od czynnika sprawczego, wyróżniamy alkoholowe stłuszczenie wątroby (u osób nadużywających alkoholu) i niealkoholową stłuszczeniową chorobę wątroby (NAFLD).

Czy stłuszczenie wątroby jest odwracalne?


Odwracalność choroby zależy od jej typu histologicznego. Stłuszczenie drobnokropelkowe (typ A) jest łatwo odwracalne, ale choroba występuje nagle i często ma piorunujący przebieg. Ten rodzaj stłuszczenia może być spowodowany toksycznym uszkodzeniem wątroby, a także wrodzonymi zaburzeniami metabolicznymi. Natomiast stłuszczenie wielkokropelkowe (typ B) jest nieodwracalne, najczęściej dotyczy osób nadużywających alkoholu, pacjentów otyłych lub z cukrzycą.

Jakie są objawy choroby?


Stłuszczenie wątroby zwykle nie powoduje dolegliwości. Czasami pojawia się niewielki dyskomfort w okolicy prawego podżebrza, co związane jest z powiększeniem narządu. Stan ten nazywamy hepatomegalią. Dodatkowe objawy w postaci zmęczenia i złego samopoczucia pojawiają się rzadko i dotyczą zwykle NAFLD.
Z uwagi na bezobjawowy przebieg choroby, warto zwrócić uwagę na grupę osób o podwyższonym ryzyku zachorowania. Należą do nich:

  • osoby otyłe (wskaźnik BMI > 30) – szczególnie kobiety w średnim wieku,
  • pacjenci z zaburzoną gospodarką lipidową,
  • diabetycy,
  • osoby niedożywione,
  • osoby nadużywający alkoholu.


Jaka ilość alkoholu jest bezpieczna dla wątroby?


Trudno jest mówić o „bezpiecznej” ilości alkoholu. Należy pamiętać, że każda ilość spożytego etanolu wpływa na metabolizm i funkcjonowanie organizmu człowieka.
Ilość spożytego alkoholu, która niesie niskie ryzyko powikłań narządowych, wynosi:
1. dla kobiet 2 porcje standardowe (20g czystego alkoholu) dziennie, czyli:

  • 1 półlitrowe piwo,
  • 1 kieliszek wina 12% (200 ml),
  • 1 kieliszek wódki (60 ml).

2. dla mężczyzn 4 porcje standardowe (40g czystego alkoholu) dziennie, czyli:

  • 2 półlitrowe piwa,
  • 2 kieliszki wina 12% (400 ml),
  • 2 kieliszki wódki (120 ml).

Podanych dawek alkoholu nie powinno się powtarzać częściej, jak przez pięć dni w tygodniu. W tygodniu powinno się zachować przynajmniej dwa dni abstynencji, dzień po dniu.


Jakie są przyczyny stłuszczenia wątroby?


Przyczyną alkoholowego stłuszczenia wątroby jest nadużywanie alkoholu (dotyczy 9 na 10 osób pijących >60 g alkoholu dziennie). Przyczyną niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby są najczęściej zaburzenia przemiany materii i czynniki żywieniowe. Należą do nich:

  • otyłość,
  • cukrzyca typu II,
  • niedożywienie,
  • zaburzenia przemiany materii (wysoki poziom trójglicerydów i cholesterolu),
  • zaburzenia trawienia i wchłaniania.

Chorobę tę mogą powodować także zakażenia wirusowe lub niektóre leki, które są nadużywane m.in. antybiotyki, leki hormonalne, czy leki przeciwbólowe.


Jak uchronić swoją wątrobę przed stłuszczeniem?


Do działań profilaktycznych należą:

  • aktywny tryb życia – codziennie powinniśmy spędzać około 30 do 60 minut na umiarkowanej aktywności fizycznej, czyli dodatkowej porcji ruchu poza codziennymi obowiązkami;
  • dieta ubogotłuszczowa, która odgrywa znaczącą rolę – więcej informacji znajduje się niżej;
  • redukcja masy ciała u osób z otyłością;
  • ograniczenie spożywania alkoholu do ilości o statusie niskiego ryzyka – więcej znajduje się powyżej;
  • okresowe badania kontrolne u osób z grupy ryzyka – czytaj niżej;
  • prawidłowe leczenie innych występujących chorób.


Jakie badania pomagają ustalić rozpoznanie?


Do podstawowych badań należą testy laboratoryjne krwi:

  • poziomy enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT),
  • GGTP – istotny wskaźnik pozwalający odróżnić alkoholowe stłuszczenie wątroby od NAFLD,
  • poziom fosfatazy alkalicznej,
  • stężenie trójglicerydów,
  • poziom cholesterolu,
  • stężenie albumin we krwi oraz elektroforeza białek.

Z badań obrazowych niezwykle przydatna okazuje się być ultrasonografia (USG) jamy brzusznej. To proste, nieinwazyjne i łatwo dostępne badanie pozwala ocenić wielkość wątroby, oraz jej strukturę.
Bezpośrednim badaniem, które pozwala potwierdzić rozpoznanie stłuszczenia wątroby jest biopsja. Zabieg ten polega na pobraniu wycinka wątroby przez nakłucie narządu. Następnie pobrany fragment tkanki jest oceniany pod mikroskopem przez lekarza patomorfologa. Biopsję wykonuje się w szczególnych wypadkach:

  • ocena aktywności i zaawansowania przewlekłych chorób wątroby,
  • monitorowanie efektów leczenia niektórych chorób wątroby,
  • diagnostyka powiększenia wątroby bez znanej przyczyny,
  • diagnostyka biochemicznych cech uszkodzenia wątroby, którego przyczyny nie udało się ustalić w badaniach nieinwazyjnych,
  • ocena wątroby przeszczepionej,
  • diagnostyka zmian ogniskowych w wątrobie.


Co powinno mnie zaniepokoić? Kiedy pójść na wizytę do lekarza?


Stłuszczenie wątroby przez długo okres może przebiegać w sposób bezobjawowy. Pacjenta powinny zaniepokoić objawy o charakterze:

  • dyskomfortu lub bólu w nadbrzuszu, szczególnie w okolicy prawego podżebrza,
  • złe samopoczucie,
  • osłabienie.

Symptomy te powinny uwrażliwić szczególnie osoby, które nadużywają alkoholu, stosują diety restrykcyjne lub chorują na cukrzycę czy inne schorzenia metaboliczne.


Jak leczy się stłuszczenie wątroby?


Terapia stłuszczenia wątroby dostosowana jest do czynnika, który spowodował odkładanie się kropel tłuszczowych w hepatocytach. W alkoholowym stłuszczeniu wątroby leczenie polega na całkowitej abstynencji alkoholowej oraz leczeniu żywieniowym. Natomiast w niealkoholowej stłuszczeniowej chorobie wątroby należy:

  • wprowadzić dietę ubogotłuszczową o odpowiedniej kaloryczności i zawartości białka oraz witamin – szczegółowe informacje znajdziesz niżej,
  • unikać przetworzonej żywności,
  • zmniejszyć masę ciała,
  • zwiększyć aktywność fizyczną.

Poza tym u pacjentów z cukrzycą i zaburzeniami metabolicznymi bardzo ważne jest prawidłowe leczenie choroby podstawowej.


Czym grozi nieleczone stłuszczenie wątroby?


Zmiany zwyrodnieniowe w obrębie wątroby i postępujące uszkodzenie hepatocytów prowadzi do stanu zapalnego oraz upośledzenia pracy narządu. Nieleczone stłuszczenie wątroby może doprowadzić do rozwoju raka wątrobowokomórkowego, zwłóknienia narządu i jego marskości.


 

 

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 5.00 (1 Vote)


Reklama testowa
Do góry