Rak trzustki

17. 11. 05
Odsłony: 564

Autor: Katarzyna Osowska, Przemysław Zarzeczny

Czym jest i jak powstaje rak trzustki?


Nowotwór trzustki powstaje w wyniku niekontrolowanego rozrostu chorobowo zmienionych komórek w obrębie tego gruczołu. Rak trzustki charakteryzuje się tym, że jego komórki wywodzą się z nabłonka części zewnątrzwydzielniczej trzustki. Najczęściej jest to gruczolakorak z komórek przewodowych zlokalizowany w głowie trzustki. Rzadziej zmiany lokalizują się w pozostałych częściach: trzonie i ogonie narządu.

Jak często występuje rak trzustki?


W Polsce roczna zapadalność na raka trzustki wynosi 6,2 na 100 tys. wśród mężczyzn i 4,2 na 100 tys. wśród kobiet Rak ten zajmuje 5 miejsce wśród przyczyn zgonów z powodu nowotworów złośliwych. Najczęściej pojawia się po 50 roku życia, a jego prawdopodobieństwo rozwoju wzrasta z wiekiem.

Jakie są czynniki ryzyka?


Do najważniejszych czynników ryzyka zaliczamy:


Jakie są objawy raka trzustki?


Rak trzustki ze względu na swoje niecharakterystyczne objawy często wykrywany jest w zaawansowanym stadium, dlatego nie należy lekceważyć żadnych objawów z układu pokarmowego, które utrzymują się przez dłuższy czas. Dolegliwościami, które powinny nas zaniepokoić są m.in.:

  • dyskomfort w jamie brzusznej,
  • wzdęcia,
  • brak apetytu,
  • spadek masy ciała,
  • biegunki,
  • nudności i wymioty.

Bardziej charakterystyczne jest natomiast pojawienie się dodatkowych objawów takich jak:

  • żółtaczka,
  • świąd skóry,
  • ból w nadbrzuszu, mogący promieniować do pleców, lub odczuwalny tylko w plecach,
  • powiększony pęcherzyk żółciowy.

Mogą one świadczyć o zaawansowaniu choroby i powinny skłonić nas do natychmiastowej wizyty u lekarza.

Istnieją także choroby i stany, podczas których powinniśmy rozważyć diagnostykę w kierunku wykluczenia lub potwierdzenia raka trzustki. Są to między innymi:

  • nagłe pojawienie się cukrzycy, zwłaszcza po 50 roku życia bez współistnienia otyłości i dodatniego wywiadu rodzinnego,
  • ostre zapalenie trzustki,
  • zakrzepica żylna, wędrujące zakrzepowe zapalenie żył, zatorowość płucna,
  • krwawienie z przewodu pokarmowego,
  • powiększenie śledziony,
  • niedrożność dwunastnicy,
  • osłabienie.


Jak wygląda diagnostyka raka trzustki?


Podstawowymi badaniami diagnostycznym w przypadku podejrzenia raka trzustki jest USG oraz tomografia komputerowa. Często wykonuje się także EUS – ultrasonografię endoskopową, ECPW - endoskopową cholangiopankreatografię i MR/MRCP – rezonans magnetyczny z cholangiopankreatografią.
Jeżeli guz kwalifikuje się do operacji, rozpoznanie histologiczne nie jest konieczne, jeśli natomiast operacja nie jest możliwe, przed rozpoczęciem leczenia wykonuje się biopsję potwierdzającą diagnozę.

Jak wygląda leczenie raka trzustki?


Jedyną metodą wyleczenia raka trzustki jest jej usunięcie w całości lub częściowo – zależnie od lokalizacji guza. Zabieg chirurgiczny jest poważny i obejmuje duży obszar narządów jamy brzusznej: usuwa się głowę trzustki, pęcherzyk żółciowy, przewód żółciowy wspólny, końcowy odcinek przewodu wątrobowego wspólnego, końcowy odcinek dwunastnicy i początkowy odcinek jelita krętego. Czasem usuwa się także część odźwiernikową żołądka.  Po resekcji trzustki konieczna jest suplementacja wytwarzanych przez nią enzymów.
Po usunięciu trzustki stosuje się chemioterapię uzupełniającą. Rzadko stosuje się zarówno chemioterapię i radioterapię. W wybranych przypadkach chemioterapię lub radioterapię stosuje się także przed operacją.

Leczenie paliatywne obejmuje protezowanie endoskopowe dróg żółciowych, operacyjne zabiegi omijające czyli tworzenie zespoleń, lecenie przeciwbólowe, suplementację enzymów trzustki oraz chemioterapię. Konieczna jest także profilaktyka przeciwzakrzepowa.


Jakie jest rokowanie w raku trzustki?


Ponieważ rak trzustki zazwyczaj rozpoznaje się w zaawansowanym stadium, charakteryzuje się złym rokowaniem. Najważniejszym czynnikiem rokowniczym jest możliwość usunięcia trzustki. Niestety, tylko u 20% pacjentów jest to możliwe.

Jak ustrzec się przed rakiem trzustki?


Aby uchronić się przed rakiem trzustki należy rzucić palenie tytoniu, nie nadużywać alkoholu (a w przypadku chorowania na przewlekłe zapalenie trzustki nie spożywać go w ogóle), utrzymywać prawidłową masę ciała, stosować zdrową dietę i pamiętać o regularnym wysiłku fizycznym.
W kierunku raka trzustki istnieją badania przesiewowe – EUS lub MR/MRCP. Badania takie mogą wykonać osoby, które chorują na zespół Peutza i Jeghersa, dziedziczne zapalenie trzustki, zespół Lyncha, są nosicielami mutacji genów p16, BRCA2 i PALB2 oraz którzy mają w rodzinie chorych na raka trzustki.

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 0.00 (0 Votes)


Reklama testowa
Do góry