Choroba refluksowa przełyku

15. 11. 05
Odsłony: 2958

Autor: Przemysław Zarzeczny

Na czym polega choroba refluksowa przełyku?


Kiedy kwaśna treść żołądkowa cofa się do przełyku, drażni i uszkadza jego nabłonek. Następstwem wstecznego zarzucania treści żołądkowej są charakterystyczne objawy kliniczne i zmiany histologiczne w błonie śluzowej przełyku. W takich przypadkach właśnie mówimy o chorobie refluksowej przełyku.  W praktyce klinicznej korzysta się ze skrótu GERD lub GORD, które pochodzą z nomenklatury anglojęzycznej.

Czy każdy refluks oznacza zaburzoną pracę przewodu pokarmowego?


Nie każdy refluks nazywamy patologicznym. W stanie zdrowia zdarza się, że niewielka objętość treści żołądkowej cofa się do przełyku. Taki stan nazywamy refluksem fizjologicznym. Charakteryzuje się on krótkim czasem trwania, a pojawia się po posiłku. Refluks fizjologiczny  nie występuje w czasie snu i nigdy nie powoduje objawów.

Dlaczego treść żołądkowa wraca do przełyku?


W warunkach prawidłowych istnieją mechanizmy zapobiegające cofaniu się treści z żołądka do przełyku. Do czynników obrony przed zarzucaniem treści pokarmowej należy jednokierunkowa motoryka przewodu pokarmowego oraz obecność mięśnia – dolnego zwieracza przełyku. Jego skurcz zapewnia skuteczną ochronę przed refluksem. Mięsień ten rozluźnia się wyłącznie podczas przechodzenia kęsa pokarmowego do żołądka.
Istnieje wiele czynników, które przypuszczalnie wywołują lub sprzyjają powstaniu GERD. Należą do nich:

  • nieprawidłowa funkcja dolnego zwieracza przełyku,
  • obecność przepukliny rozworu przełykowego,
  • nadmierne wypełnienie żołądka po zbyt obfitym posiłku,
  • zaburzenie regeneracji nabłonka przełyku,
  • nadmierne spożywanie kofeiny lub teiny, związków, które zwiększają wydzielanie żołądkowe,
  • stosowanie niektórych leków, m.in.: estrogenów, progesteronu lub morfiny.

 

Pamiętaj!
Patologiczny refluks może się pojawić u kobiet ciężarnych. Ciąża przyczynia się do wzrostu ciśnienia wewnątrzbrzusznego i sprzyja niewydolności wpustu żołądka. Stan ten nasila progesteron – hormon, który odpowiada za rozwój ciąży.


Jakie są objawy tej choroby?


Typowym oraz najczęstszym objawem GERD jest zgaga, czyli uczucie pieczenia zlokalizowanego za mostkiem. Ból pojawia się podczas zwiększonego zarzucania treści żołądkowej do przełyku, co najczęściej zdarza się po posiłku. W pacjentów bardzo często pojawiają się odbijania i ból podczas połykania.

Pamiętaj!
Nigdy nie należy lekceważyć bólu pojawiającego się w okolicy mostka szczególnie, gdy występuje po raz pierwszy. Chociaż uczucie pieczenia jest charakterystyczne dla GERD i rzadko bywa mylone przez pacjentów, lekarz powinien wykluczyć inne możliwe przyczyny tak zlokalizowanego bólu.


Czy uporczywy kaszel może być spowodowany refluksem?


W chorobie refluksowej przełyku mogą się pojawić objawy nietypowe, niezwiązane bezpośrednio z przewodem pokarmowym. Dlatego właśnie chrypka, szczególnie poranna lub uporczywy i suchy kaszel mogą należeć do symptomów GERD. Ponadto w tej chorobie może dojść do przewlekłego zapalenia gardła czy uszkodzenia szkliwa zębów. Czasami pojawia się świszczący oddech, taki sam, jak u pacjentów z astmą.

Jakie pokarmy nasilają zgagę?


Niektóre pokarmy lub napoje mogą wywoływać lub nasilać uczucie zgagi. Sytuacji takiej sprzyja m.in.:

  • alkohol, który zwiększa wydzielanie soku żołądkowego,
  • napoje zawierające kofeinę (w tym kawa lub napoje energetyczne), które nasilają wydzielanie żołądkowe,
  • czekolada,
  • lub ostre przyprawy.


Kiedy trzeba zgłosić się do lekarza? Czy mogę sam złagodzić zgagę w domu?


Wyróżniamy kilka objawów alarmowych, które wymagają pilnej wizyty u lekarza i diagnostyki. Należą do nich:

  • zaburzenia połykania (tzw. dysfagia),
  • bolesne połykanie (tzw. odynofagia),
  • lub utrata masy ciała.

 

Pozostałe symptomy, wskazujące na GERD powinny być skonsultowane z lekarzem w ramach podstawowej opieki zdrowotnej. Ważne jest, aby ustalić rozpoznanie oraz włączyć odpowiednie leczenie, które przyniesie pacjentowi ulgę i zmniejszy narażenie przełyku na kwas żołądkowy.

Pamiętaj!
Kiedy pojawi się zgaga, możemy spróbować samodzielnie złagodzić tę dolegliwość. W tym celu warto wypić dużą ilość niegazowanej wody mineralnej, zaparzyć sobie herbaty imbirowej lub herbaty z kminkiem. Skuteczną metodą jest także wypicie szklanki mleka.


Jaką diagnostykę zaproponuje mi lekarz?


Rozpoznanie choroby refluksowej przełyku opiera się najczęściej na wywiadzie chorobowym. Kiedy pacjent zgłasza typowe objawy, diagnoza może być postawione przed wdrożeniem specjalistycznej diagnostyki.
Dodatkowe informacje może przynieść gastroskopia, badanie pH-metryczne lub manometria przełyku. Czasami wykonuje się badanie radiologiczne: RTG przełyku z kontrastem.

Czy gastroskopia jest bezpieczna?


Gastroskopia umożliwia precyzyjną diagnostykę przełyku, żołądka i dwunastnicy. Jest to bezpieczne badanie, które pozwala ocenić śluzówkę przewodu pokarmowego oraz pobrać wycinki do badania histopatologicznego.
Podczas badania pacjent spokojnie leży na lewym boku. Gastroskop wprowadza się przez gardło do przełyku, a następnie pod kontrolą obrazu endoskopowego, wziernik przesuwany jest głębiej. Dbając o komfort chorego, badanie przeprowadza się zwykle przy znieczuleniu miejscowym. W wybranych sytuacjach można zastosować głębszą sedację.

Jakie są metody leczenia choroby refluksowej?


Choroba refluksowa przełyku wymaga stałego leczenia. Pacjenci muszą pamiętać o właściwej diecie (czytaj niżej), która odgrywa znaczącą rolę. Warto zwrócić uwagę na higienę dnia codziennego i snu. W tym celu zaleca się:

  • uniesienie wezgłowia łóżka podczas snu,
  • zaprzestanie palenia papierosów,
  • zmniejszenie masy ciała w przypadku nadwagi lub otyłości pacjenta.

W terapii stosuje się także środki farmakologiczne. Leki, które wykorzystuje się do leczenia GERD hamują wydzielanie kwasu solnego lub zobojętniają kwaśną treść żołądkową. Czasami stosuje się leki przyspieszające motorykę żołądka (prokinetyki), co pozwala na szybkie opróżnienie żołądka.
Dzięki skutecznej terapii dietetycznej i farmakologicznej, obecnie metody chirurgiczne dla leczenia GERD wykorzystywane są bardzo rzadko.


Czy kobiety ciężarne są tak samo leczone?


Kobiety ciężarne z chorobą refluksową leczone są w sposób bardzo ostrożny. Najważniejszym elementem terapii jest modyfikacja stylu życia i właściwa dieta. Preparaty farmakologiczne zostają włączone tylko wtedy, gdy inne metody nie przynoszą rezultatu. W takich wypadkach leki powinny być stosowane przez możliwie najkrótszy czas i w możliwie najmniejszej skutecznej dawce.

Co się stanie, jeśli nie zacznę leczenia?


Nieleczona choroba może prowadzić do powstania powikłań. Należą do nich:

  • przełyk Baretta – stan, kiedy prawidłowy nabłonek przełyku zostaje zastąpiony nabłonkiem jelitowym (dochodzi do tzw. metaplazji jelitowej); tak zmieniona struktura śluzówki usposabia do powstania gruczolakoraka przełyku;
  • zwężenie przełyku – zmiany pojawiają się w odpowiedzi na stan zapalny; bliznowacenie tkanek zachodzi w zaawansowanej chorobie refluksowej;
  • krwawienia z przewodu pokarmowego;
  • rak przełyku.

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 5.00 (3 Votes)


Reklama testowa
Do góry