Achalazja

15. 11. 05
Odsłony: 2577

Autor: Przemysław Zarzeczny

Która część przewodu pokarmowego jest chora? Na czym polega achalazja?


Achalazja jest to choroba, która dotyczy przełyku. Obejmuje ona szczególnie warstwy mięśniowe tej części przewodu pokarmowego. Chorobę określa się także, jako rozstrzeń przełyku lub kurcz wpustu.
Achalazja obejmuje głównie dolną część przełyku, gdzie znajduje się mięsień tzw. zwieracz dolny przełyku. W prawidłowych warunkach oddziela on dwa odcinki przewodu pokarmowego i zapobiega cofaniu się kwaśnej treści żołądkowej do przełyku. W przebiegu choroby, mięsień ten jest ciągle napięty, co uniemożliwia przepływ treści pokarmowej do żołądka.

Co jest przyczyną achalazji?


Ściana przewodu pokarmowego zawiera warstwy mięśniowe, które umożliwiają ruch perystaltyczny. Zapewnia on przepływ treści pokarmowej od jamy ustnej do kolejnych, niżej znajdujące się części układu trawiennego.
Kurcz wpustu dotyczy aparatu nerwowo-mięśniowego przełyku. W błonie mięśniowej dolnej części przełyku stwierdza się zanik komórek nerwowych. Niedostatek lub brak neurocytów (komórek nerwowych) uniemożliwia pobudzenie mięśni do skurczu. Brak bodźca nerwowego blokuje powstawanie fali perystaltycznej. Nie jest generowany także sygnał do rozluźnienia dolnego zwieracza przełyku, co blokuje pasaż treści pokarmowej do żołądka. Zastój pokarmu powoduje rozszerzanie i wydłużanie przełyku, który przyjmuje kształt workowaty.

Kto może zachorować?


Etiologia rozstrzeni przełyku nie jest jednoznacznie potwierdzona. Choroba występuje najczęściej w wieku 30 do 60 lat. Nie jest to częste zaburzenie, szacuje się, że występuje z częstością 1 na 100 000 dorosłych.

Wśród czynników predysponujących znaczenie mają:

  • czynniki autoimmunologiczne, które mogą niszczyć zwoje nerwowe warstwy mięśniowej przełyku,
  • niektóre zakażenia wirusowe, podczas których patogen niszczy neurocyty,
  • czynniki środowiskowe i styl życia,
  • czynniki genetyczne.


Jakie inne choroby mogą przypominać achalazję przełyku?


Kluczowym objawem achalazji jest dysfagia, czyli trudność w połykaniu pokarmu. Nie jest to objaw charakteryzujący wyłącznie kurcz wpustu. Lekarz gastroenterolog musi wykluczyć inne przyczyny dysfagii, a należą do nich m.in.: twardzina układowa, choroby autoimmunologiczne, cukrzyca, miastenia lub choroby nowotworowe, w tym rak wpustu żołądka i rak oskrzela.

Jakie są objawy achalazji?


Achalazja nie objawia się od samego początku. Początkowo pacjenci nie mają znaczących problemów z połykaniem pokarmu. To niestety usypia czujność i sprawia, że chorzy zgłaszają się do lekarza z zaawansowanymi zmianami.
Z biegiem czasu dysfagia narasta. Choć początkowo trudności w połykaniu są przemijające, z czasem dolegliwości utrzymują się stale. Ich nasilenie stopniowo narasta, co zmusza pacjenta do przyjmowania pokarmu bardziej rozdrobnionego i płynnego.
Kiedy zalegający pokarm rozszerza przełyk, pojawia się uczucie rozpierania i ból za mostkiem. Dolegliwości te bywają mylone przez pacjentów z zawałem mięśnia sercowego (potocznie, choć nieprawidłowo nazywanym „atakiem serca”).
Nadmiar zalegającej treści powoduje nudności i wymioty. W zaawansowanych przypadkach dochodzi do wychudzenia i zaburzeń odżywienia pacjenta.

Kiedy należy skonsultować się z lekarzem?


Kiedy pojawiają się zaburzenia w połykaniu pokarmu lub ból i rozpieranie za mostkiem, należy zgłosić się do lekarza. Choć achalazja występuje stosunkowo rzadko, niezbędne jest wykluczenie innych przyczyn dysfagii. Nie powinno się lekceważyć wymienionych symptomów z uwagi na możliwość powstania ciężkich powikłań.

Pamiętaj!
Ból i rozpieranie za mostkiem to objawy alarmowe, które powinien obudzić czujność chorego. Dolegliwości te powinny być skonsultowane z lekarzem. Nie wolno nam zapominać o możliwych kardiologicznych przyczynach tak zlokalizowanego bólu.


Co się stanie, gdy odłożę wizytę u lekarza na później?


Rozwój choroby jest zazwyczaj bardzo powolny. Kiedy pojawią się trudności w połykaniu pokarmu lub ból w okolicy mostka, niezbędna jest konsultacja lekarska. Warto zwrócić uwagę na zmianę nawyków żywieniowych. W zaawansowanym stadium achalazji, pacjenci przyjmują pokarm płynny lub mocno rozdrobniony. Często jedzą na stojąco lub podnoszą ramiona przy spożywaniu posiłku, co ułatwia im połykanie.

Pamiętaj!
Zalegająca treść pokarmowa może cofnąć się do gardła i przejść do dróg oddechowych. Konsekwencją jest zachłystowe zapalenie płuc, które wymaga pilnego leczenia. Do innych powikłań nieleczonej achalazji zaliczamy zapalenia błony śluzowej, uchyłki przełyku a nawet krwawienia.


Jakie badania wykona specjalista?


Podstawowym badaniem przy diagnostyce rozstrzeni przełyku jest zdjęcie RTG. Diagnostyka radiologiczna pozwala uwidocznić charakterystyczne zmiany kształtu przełyku oraz żołądka.
Badanie endoskopowe (gastroskopia) jest uzupełnieniem badania radiologicznego. Wprowadzenie urządzenia z kamerą pozwala na bezpośrednią ocenę stanu miejscowego przełyku. Metoda ta pozwala na wykluczenie tzw. achalazji rzekomej, która występuje w przebiegu raka wpustu.
Innym badaniem jest manometria przełyku. Diagnostyka ta pozwala na ocenę fali perystaltycznej, która w achalazji jest zmniejszona lub zniesiona.

Czy można zapobiec achalazji?


Jak wspomniano wyżej, achalazja jest wynikiem zmniejszenia liczby lub brakiem zwojów nerwowych w mięśniówce przełyku. Nie istnieją metody, które pozwalają na zapobiegnięcie chorobie. Chociaż etiologia nie jest w pełni wyjaśniona, leczenie współistniejących chorób autoimmunologicznych może spowolnić rozwój zmian patologicznych.

Jakie są metody leczenie tej choroby?


Leczenie achalazji opiera się na trzech filarach:

  • leczenie dietetyczne i niefarmakologiczne,
  • leczenie farmakologiczne
  • i leczenie chirurgiczne.

Podstawą leczenie kurczu są metody chirurgiczne, które skutecznie poprawiają drenaż przełyku. W tym celu można wykonać badanie endoskopowe, podczas którego mechanicznie rozszerza się dolny zwieracz przełyku lub wstrzykuje się w mięsień toksynę botulinową. Substancja ta powoduje jego porażenie i relaksację.
Przy nieskuteczności metod endoskopowych wybiera się pełny zabieg chirurgiczny, który polega na przecięciu skurczonego mięśnia.

Pamięta!
Leczenie farmakologiczne achalazji nie przynosi zadowalających efektów. Jest ono stosowane jako uzupełnienie leczenia chirurgicznego. W tym celu stosuje się leki z grupy nitratów.


Cierpię na achalazję przełyku. Czy moje dziecko jest zagrożone?


Chociaż w rozwoju rozstrzeni przełyku uwzględnia się czynniki genetyczne, nie stwierdzono rodzinnego występowania tej choroby. W przypadku, gdy dolegliwości i zmiany chorobowe pojawiają się u rodzica, nie notujemy zwiększonego ryzyka zachorowania u dzieci.

 

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 0.00 (0 Votes)


Reklama testowa
Do góry