Rak jelita grubego

16. 10. 28
Odsłony: 1154


Autor: Dominika Zimny

Co to za choroba?


Rak jelita grubego to szerokie pojęcie, które obejmuje zmiany nowotworowe kątnicy, okrężnicy lub odbytnicy. Najczęściej  pod tym pojęciem rozumiany jest rak okrężnicy oraz rak esicy. Wynika to z faktu, że oba te nowotwory przebiegają i są leczone podobnie. Rak odbytnicy ze względu na odmienny charakter i sposób leczenia opisany zostanie oddzielnie.

Jak często występuje rak jelita grubego?


Rak jelita grubego to jeden z najczęstszych nowotworów na świecie. Według Krajowego Rejestru Nowotworów nowotwór ten stanowi 12% wszystkich nowotworów złośliwych u mężczyzn, oraz 10% u kobiet. Ryzyko zachorowania największe jest w krajach wysoko rozwiniętych. Na całym świecie, z wyjątkiem USA, od ostatnich 25 lat zwiększa się zachorowalność na tę chorobę.

Jakie są czynniki ryzyka? Kto jest najbardziej narażony?


Czynniki ryzyka większości przypadków to czynniki środowiskowe:

  • nawyki żywieniowe: wysokokaloryczna, uboga w błonnik dieta, spożywanie przetworzonego termicznie czerwonego mięsa i tłuszczów nasyconych, niedobór wapnia,
  • styl życia: nadużywanie alkoholu, palenie tytoniu, niska aktywność fizyczna

Zespoły predysponujące do rozwoju raka jelita grubego:

Na zachorowanie na raka jelita grubego najbardziej narażone są osoby, u których występują wszystkie środowiskowe czynniki ryzyka. Dlatego tak ważne jest prowadzenie zdrowego trybu życia. Istotny jest także wywiad rodzinny. Jeśli wśród krewnych 1 stopnia wystąpił ten nowotwór, ryzyko zachorowania wzrasta 2-3 krotnie.


Jakie objawy powinny mnie zaniepokoić?


Wiele nowotworów w początkowym stadium rozwoju nie daje żadnych specyficznych objawów. Tak dzieje się również w tym przypadku. Pojawienie się objawów związane jest z zaawansowaniem zmian nowotworowych. Objawy te różnią się w zależności od lokalizacji guza. Gdy rozwija się on w prawej połowie okrężnicy występują: niedokrwistość z niedoboru żelaza, która objawia się osłabieniem, szybkim męczeniem, dyskomfort i ból brzucha, utrata masy ciała. Stolce mogą mieć czarną barwę (tzw. smoliste stolce). Zmiana nowotworowa w lewej połowie okrężnicy częściej powoduje występowania krwi w stolcu i zmianę rytmu wypróżnień. Chorzy często skarżą się na kurczowe bóle brzucha związane z niedrożnością jelita.
Rozwój tego nowotworu w wielu przypadkach trwa wiele lat. Obecnie Dysponujemy bardzo skutecznym badaniem przesiewowym, które pozwala na wczesne wykrycie zmian chorobowych (jeszcze przed wystąpieniem objawów!). Dlatego tak ważne jest uczestnictwo pacjentów w przygotowanych badaniach przesiewowych.

Kiedy należy udać się do lekarza?


Do lekarza powinni zgłosić się pacjenci, którzy ukończyli 50 rok życia i nie prezentują objawów choroby. Dlaczego? Ponieważ w Polsce obowiązuje program badań przesiewowych dedykowany dla tej grupy wiekowej – badaniem tym jest kolonoskopia. Powyżej 50 roku życia badanie takie należy wykonać raz na 10 lat.  Pozwala to znacznie zmniejszyć umieralność na ten nowotwór, dzięki wykryciu zmiany o mniejszym stopniu zaawansowania i usuwaniu zmian przedrakowych (polipów). Inną metodą jest oznaczanie krwi utajonej w kale, co 1-2 lata.
Jeśli pojawią się objawy ze strony przewodu pokarmowego i utrzymują się one dłuższy czas, należy zgłosić się do lekarza pierwszego kontaktu. Również niezamierzona utrata masy ciała powinna być skonsultowana z lekarzem. Są to objawy bardzo mało charakterystyczne, występujące w wielu jednostkach chorobowych, które mogą wynikać także z podłoża nowotworowego.

Jakie podstawowe badania należy wykonać żeby rozpoznać raka jelita grubego?


Podstawowym badaniem diagnostycznym przy podejrzeniu raka jelita grubego jest kolonoskopia. Jest to badanie endoskopowe, które pozwala na ocenę makroskopową ściany jelita. Lekarz operator może pobrać także wycinki do badania histopatologicznego z miejsc nieprawidłowo zmienionych. Ostateczne rozpoznanie opiera się na ocenie patomorfologicznej. Określa ona dokładnie typ nowotworu i jest niezbędna do ustalenia dalszego leczenia.

Badania obrazowe takie jak USG czy TK wykonuje się w celu ustalenia zaawansowania procesu chorobowego i ewentualnej obecności przerzutów.


Jak wygląda leczenie?


Leczenie zależy od stopnia zaawansowania, obecności przerzutów i ogólnego stanu chorego. Leczenie radykalne oparte jest na resekcji części jelita wraz ze zmianą nowotworową i okolicznymi węzłami chłonnymi. Często uzupełnieniem operacji jest chemioterapia, która może być przeprowadzana przed zabiegiem – aby zmniejszyć guz, lub po zabiegu – aby zmniejszyć ryzyko wznowy.
Leczenie paliatywne opiera się na leczeniu miejscowym – np. usunięciu niedrożności oraz leczeniu systemowym- stosowaniu chemioterapii oraz leczenia ukierunkowanego molekularnie.

 

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 5.00 (1 Vote)


Reklama testowa
Do góry