Marskość wątroby

16. 02. 18
Odsłony: 1892

Autor: Przemysław Zarzeczny

Co to znaczy, że wątroba jest marska?


Marskość wątroby jest chorobą, która polega na zniszczeniu architektury narządu. Zmiany chorobowe powstają w odpowiedzi na uogólnioną degradację prawidłowych komórek, tzw. hepatocytów. Miąższ narządu ulega zmianom pod wpływem długotrwałego i drażniącego działania szkodliwych czynników, np.:

  • alkoholu,
  • wirusów,
  • zaburzeń metabolicznych,
  • toksyn pokarmowych,
  • niektórych leków lub innych substancji chemicznych.

Przebudowa wątroby polega na zastępowaniu uszkodzonych hepatocytów przez tkankę łączną. Proces ten nazywa się włóknieniem. Zmiany strukturalne powodują zmniejszenie ilości czynnego miąższu, co zmniejsza efektywność pracy wątroby.


Czy jest to stan bezpośrednio zagrażający życiu?


Marskość wątroby należy do poważnych schorzeń o charakterze przewlekłym. Przekroczenie krytycznego progu prowadzi do niewydolności tego narządu. Niezależnie od przyczyny marskości i powikłań, dysfunkcja narządu wpływa niekorzystnie na wiele funkcji ustrojowych. Dochodzi do zaburzenia układu hormonalnego, układu krzepnięcia, niewydolności nerek, serca i układu krążenia oraz układu nerwowego. Nieleczona choroba prowadzi do całkowitej niewydolności wielonarządowej oraz zgonu.

Jakie są przyczyny marskości?


Choroba może być inicjowana różnorodnymi czynnikami, które częstą nakładają się na siebie potęgując efekt hepatotoksyczny. Marskość wątroby stanowi często końcowy etap wielu chorób przewlekłych.
Do czynników uszkadzających należą:

  • choroba alkoholowa,
  • wirusowe zapalenie wątroby B i C (zakażenie wirusem HBV i HCV),
  • wrodzone lub nabyte choroby metaboliczne, np.: cukrzyca, otyłość, hemochromatoza, stłuszczeniowe zapalenie wątroby,
  • choroby powodujące utrudniony odpływ żółci z wątroby (tzw. cholestazę), np.: pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych (powikłanie WZJG),
  • choroby autoimmunologiczne,
  • przewlekłe stosowanie niektórych leków, bez właściwej opieki lekarskiej,
  • toksyny, np. toksyny spożywcze lub metale ciężkie.


Czy stłuszczenie wątroby i marskość wątroby są ze sobą powiązane?


Stłuszczenie wątroby, które polega na nadmiernym gromadzeniu kropel tłuszczu w hepatocytach, znacznie upośledza pracę tych komórek. Przewlekłe i niekontrolowany proces stłuszczenia może być powikłany włóknieniem narządu i marskością wątroby.

Czy marskość prowadzi do raka wątroby?


Leczenie marskości wątroby wymaga ścisłej współpracy pacjenta z lekarzem. Źle kontrolowana lub nieleczona choroba postępuje i wiąże się z wystąpieniem powikłań. Drugim pod względem częstości występowania powikłaniem marskości jest rak wątrobowokomórkowy. Ten nowotwór złośliwy występuje najczęściej w przypadku marskości, która rozwija się na skutek zakażenia WZWC lub WZWB.

Jak często występuje to schorzenie wątroby?


Dokładne oszacowanie zapadalności na marskość choroby jest trudne. Zdarza się, że choroba nie zostaje rozpoznana z uwagi na brak lub niewielkie objawy kliniczne.
Średnio uważa się, że zapadalność wynosi ok. 250 / 100 000 mieszkańców. Właściwe szacunki charakteryzują się niewielką rozbieżnością, które wynikają ze zróżnicowanego spożycia alkoholu, odmiennych zwyczajów żywieniowych, różnej epidemiologii chorób wirusowych lub innych chorób metabolicznych.

Jakie są objawy marskości wątroby?


Marskość wątroby przez długi okres przebiega bezobjawowo. W zaawansowanych stadiach pojawiają się pierwsze objawy świadczące o upośledzonej funkcji narządu. Do symptomów klinicznych należą m.in.:

  • uczucie zmęczenia, zmniejszona tolerancja wysiłku fizycznego,
  • świąd skóry,
  • żółtaczka,
  • przykry zapach w powietrzu wydychanym,
  • narastanie obwodu brzucha,
  • łatwe siniaczenie,
  • poszerzenie naczyń na powierzchni brzucha,
  • szybka utrata masy ciała,
  • zaburzenia miesiączkowania u kobiet lub zaburzenia potencji u mężczyzn.


Co zrobić, gdy pojawią się pierwsze objawy?


W przypadku zaobserwowania niepokojących objawów, które mogą świadczyć o marskości wątroby, należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza. Należy pamiętać, że choroba przez długi czas przebiega bezobjawowo, stąd objawy kliniczne mogą świadczyć o zaawansowanej przebudowie miąższu wątroby.

Jakie są powikłania marskości wątroby?


Do powikłań marskości wątroby należą:

  • nadciśnienie wrotne – polega ona na zwiększonym ciśnieniu krwi wypełniającej naczynia żyle: żyłę wrotną oraz żyłę główną dolną,
  • wodobrzusze, które może być konsekwencją nadciśnienia wrotnego lub zmniejszonej  ilości albumin we krwi; wodobrzusze polega na gromadzeniu się płynu w jamie otrzewnej,
  • samoistne bakteryjne zapalenie otrzewnej występujące u chorych z wodobrzuszem w przebiegu marskości,
  • zespół wątrobowo – nerkowy to zespół objawów niewydolności nerek w przebiegu marskości wątroby z towarzyszącym nadciśnieniem wrotnym,
  • zespół wątrobowo – płucny będący konsekwencją zaburzeń przepływu krwi przez naczynia płucne,
  • encefalopatia wątrobowa – objawy dysfunkcji ośrodkowego układu nerwowego na skutek zaburzenia detoksykacyjnej funkcji wątroby.


W jaki sposób ustala się rozpoznanie?


Diagnostyka choroby oparta jest na badaniach, które pozwalają ocenić czynność wątroby. W tym celu lekarz może zlecić:

  • morfologię krwi,
  • badania biochemiczne, m.in.: enzymy AlAT, AspAT, poziom bilirubiny,
  • badania układu krzepnięcia, m.in.: czas PT,
  • badania obrazowe, np.: USG jamy brzusznej, tomografia komputerowa (TK),
  • badania endoskopowe,
  • badanie histopatologiczne (mikroskopowe badanie pobranego wycinka narządu).


Jakie są sposoby leczenia?


Leczenie choroby jest kompleksowe. Jednocześnie podejmowana jest próba eliminacji czynnika uszkadzającego wątrobę, zmniejszane są objawy choroby oraz hamowany jest proces włóknienia narządu.
Na każdym etapie leczenia, istotnym czynnikiem leczniczym jest właściwa dieta. Prawidłowe i specjalistyczne żywienie powinno być radykalnie przestrzegane przez pacjenta. Odpowiednia dieta powinna być połączona z regularną aktywnością fizyczną.
W żadnym wypadku nie wolno samodzielnie poprawiać funkcji wątroby. Dostępne preparaty farmakologiczne nie powinny być stosowane bez konsultacji z lekarzem nawet wtedy, gdy preparaty można kupić bez recepty.

Czy możliwy jest przeszczep wątroby?


Przeszczepienie wątroby jest podstawową metodą leczenia niewyrównanej marskości wątroby. Transplantacja pozwala przywrócić homeostazę ustroju oraz prawidłowe funkcjonowanie wielu układów i narządów.

Czy możliwe jest całkowite wyleczenie?


Marska przebudowa architektury narządu nie może zostać odwrócona. Proces włóknienia jest postępujący. Szybkość postępowania zmian jest indywidualna. Progresja jest szybka u osób nadużywających alkoholu, a stosunkowo powolna w przypadku zakażenia wirusem HCV.

Jak można dbać o wątrobę?


Istotnym elementem profilaktyki jest prawidłowy, zdrowy tryb życia. Właściwa dieta oraz aktywność fizyczna zapobiega nadwadze oraz chroni przed stłuszczeniem narządu.
Należy zwrócić uwagę na ilość spożywanego alkoholu. Choć nie można powiedzieć o bezpiecznej dla wątroby ilości alkoholu, wyróżnia się wartość niosąca niskie ryzyko uszkodzenia narządu. Wynosi ona:

  • dla kobiet 2 porcje standardowe (20g czystego alkoholu) dziennie, czyli:
    • 1 półlitrowe piwo,
    • 1 kieliszek wina 12% (200 ml),
    • 1 kieliszek wódki (60 ml).
  • dla mężczyzn 4 porcje standardowe (40g czystego alkoholu) dziennie, czyli:
    • 2 półlitrowe piwa,
    • 2 kieliszki wina 12% (400 ml),
    • 2 kieliszki wódki (120 ml).

Podanych dawek alkoholu nie powinno się powtarzać częściej, jak przez pięć dni w tygodniu. W tygodniu powinno się zachować przynajmniej dwa dni abstynencji, dzień po dniu.

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 5.00 (1 Vote)


Reklama testowa
Do góry