Niedokrwistość z niedoboru żelaza

15. 12. 09
Odsłony: 2371

Autor: Kacper Borowiec, Dominika Zimny

Co to jest niedokrwistość?


Niedokrwistość (anemia) jest to zmniejszenie stężenia hemoglobiny oraz liczby erytrocytów we krwi. Powoduje to obniżenie zdolności krwi do transportu tlenu, a w rezultacie skutkuje niedotlenieniem tkanek.

Jakie są typowe objawy niedokrwistości z niedoboru żelaza?


Początkowo pojawiają się objawy samego niedoboru żelaza - skóra staje się blada i szorstka, a włosy cienkie, łamliwe i łatwo wypadające. Może pojawić się pieczenie języka i wygładzenie jego brodawek oraz zajady w kącikach ust. Przy niedoborze żelaza paznokcie stają się kruche i blade, a na ich powierzchni może pojawić się podłużne prążkowanie. Dodatkowo pacjent może zauważyć wybiórczy apetyt na mięso, kredę lub glinę. Następnie pojawiają się objawy właściwe dla anemii, czyli osłabienie, uczucie ogólnego rozbicia oraz szybka męczliwość.

Dlaczego brak żelaza powoduje niedokrwistość?


Najważniejszą funkcją erytrocytów jest transport tlenu, możliwy właśnie dzięki znajdującej się w nich hemoglobinie. Spadek stężenia żelaza we krwi uniemożliwia powstawanie nowych cząsteczek hemoglobiny, a tym samym hamuje produkcję erytrocytów.

Dlaczego mam za mało żelaza?


U młodych ludzi najczęstszą przyczyną jest szybki wzrost, zaburzenia wchłaniania oraz niedostosowana dieta. Warto zaznaczyć, że w okresie dojrzewania i ciąży organizm ma większe zapotrzebowanie na żelazo. Rosnące wtedy tkanki stymulują organizm do zwiększenia produkcji erytrocytów. Jeśli pacjent nie dostarczy odpowiedniej ilości żelaza lub gdy traci je w różny sposób, dochodzi do wyczerpywania jego zapasów.

W wieku 20-40 lat dominującą grupą z obniżonym poziomem żelaza we krwi są kobiety. Powodem tego są najczęściej comiesięczne obfite krwawienia (menstruacje). Po 40 r.ż. także mężczyźni zaczynają tracić ten cenny pierwiastek. Przyczynami są: krwawienia z przewodu pokarmowego  (hemoroidy, polipy jelit czy owrzodzenia żołądka i dwunastnicy) oraz krwawienia z dróg moczowych i oddechowych.

Jakie badania należy wykonać żeby zdiagnozować niedokrwistość?


Przede wszystkim badania krwi, ze szczególnym zwróceniem uwagi na morfologię. Lekarz może zlecić również inne badania w celu znalezienia przyczyny utraty żelaza, np. badanie kału na krew utajoną czy badanie endoskopowe przewodu pokarmowego.

Jakie są konsekwencje niedokrwistości?


Tlen utrzymuje przy życiu wszystkie komórki naszego ciała. Zapotrzebowanie mózgu na tlen to aż 20% zapotrzebowania całego organizmu, więc jego zmniejszone dostawy poważnie zaburzają pracę centralnego układu nerwowego. Z tego powodu osoby z anemią często uskarżają się na zaburzenia koncentracji czy zawroty głowy. Ważnym organem wrażliwym na niedotlenienie jest także serce. Z powodu niedostatecznego nasycenia krwi tlenem pacjenci mogą odczuwać duszności, w skrajnych przypadkach może wykształcić się choroba niedokrwienna serca.

Czy to prawda, że niedokrwistość z niedoboru żelaza może być objawem nowotworu?


Jest to prawdą. Niedokrwistość może (ale nie musi!) być objawem nowotworu żołądka, jelit, nerek, płuc czy szpiku kostnego. Nowotwory przewodu pokarmowego mogą powodować krwawienia utajone, a także poprzez zmianę struktur zaburzać wchłanianie żelaza. Zazwyczaj niedokrwistość jest wynikiem  nieprawidłowej diety, jednak anemii nigdy nie wolno bagatelizować. W przypadku podejrzenia u siebie tej choroby należy bezzwłocznie zgłosić się do lekarza.

Jakie są sposoby farmakologicznego leczenia niedoboru żelaza?


Leczeniem z wyboru, czyli jako pierwszym proponowanym pacjentowi, jest przyjmowanie żelaza doustnie (w tabletkach lub w syropie) razem z kwasem askorbinowym (witaminą C), który ułatwia wchłanianie tego pierwiastka. Leczenie to może jednak wywoływać skutki uboczne, jak np. wymioty czy bóle brzucha. W takich przypadkach, a także u osób z zaburzeniami wchłaniania przechodzi się na podawanie żelaza dożylnie lub (rzadziej) domięśniowo w postaci zastrzyku.

Jak długo trwa leczenie niedokrwistości z niedoboru żelaza?


Cały proces leczenia obejmuje podniesienie stężenia hemoglobiny do wartości prawidłowych oraz odbudowanie rezerw żelaza w ustroju i trwa 4-6 miesięcy.

A może powinienem brać żelazo zapobiegawczo? Czy jest to wskazane?


Nie należy przyjmować żelaza zapobiegawczo, ponieważ przedawkowanie go może skończyć się hemochromatozą. Jest to nadmierne gromadzenie się żelaza w tkankach organizmu. Nadmiernemu stężeniu żelaza towarzyszą: marskość wątroby, brązowa skóra, zaburzenia pracy serca, u kobiet zaburzenia miesiączkowania oraz przedwczesna menopauza, natomiast u mężczyzn impotencja i zanik owłosienia łonowego.
Jedynym wyjątkiem są zdrowe kobiety w ciąży oraz karmiące matki, które przyjmują żelazo zapobiegawczo, jednak pod ścisła kontrolą lekarza.


 

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 5.00 (2 Votes)


Reklama testowa
Do góry