Przewlekła obturacyjna choroba płuc

15. 11. 05
Odsłony: 2306


Autor: Kacper Borowiec, Dominika Zimny

Czym jest POChP?


Przewlekła Obturacyjna Choroba Płuc charakteryzuje się trwałym ograniczeniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe. Choroba zwykle postępuje i wiąże się z nasilonym, przewlekłym stanem zapalnym dróg oddechowych. POChP można zapobiegać, a także skutecznie leczyć. Ważne jest wczesne wykrycie choroby oraz identyfikacja i usunięcie czynników ją wywołujących. Nie wolno bagatelizować żadnych objawów mogących świadczyć o rozwoju choroby, ponieważ według doniesień badań epidemiologicznych na POChP choruje już 5-10% osób po 30r.ż..

Jakie są przyczyny rozwoju POChP?


Choroba ta rozwija się z połączenia predyspozycji organizmu i czynników środowiskowych. Jako największe zagrożenie wymienia się palenie tytoniu. Aż 80% chorych na POChP to palacze tytoniu! Do pozostałych zagrożeń należą:

  • narażenie na pyły i opary chemikaliów w miejscu pracy,
  • zanieczyszczenia powietrza w niewłaściwie wentylowanych pomieszczeniach,
  • uwarunkowany genetycznie niedobór alfa1-antytrypsyny (<1% przypadków),
  • ryzyko zachorowania zwiększa również astma oraz przebyta gruźlica płuc.


Co oznacza termin obturacja?


Jest to termin stosowany w medycynie, określający zwężenie światła w posiadających je strukturach anatomicznych tj. naczynia krwionośne czy oskrzela. Mówiąc obrazowo oskrzele się zwęża, przez co do płuc przedostaje się mniej powietrza.

Jakie są objawy POChP?


Zwykle pierwszym objawem jest przewlekły kaszel. Nie jest to tzw. „kaszel palacza”, wywoływany nagromadzonymi szkodliwymi substancjami z dymu papierosowego. Bez widocznego nasilenia może on występować w ciągu całego dnia ( w przypadku astmy kaszel pojawia się zwykle w czasie napadu duszności) dlatego nie należy go bagatelizować i warto skonsultować z lekarzem. W godzinach porannych może pojawiać się odksztuszanie plwociny, czyli poranna toaleta drzewa oskrzelowego. W początkowych stadiach choroby pacjent odczuwa także duszność wysiłkową, która w miarę nieleczenia choroby postępuje, aż do duszności spoczynkowej.

Czym różni się Astma od POChP?


POChP i astma to przewlekłe choroby układu oddechowego powodujące zwężenie oskrzeli. Mają one podobne objawy i mogą występować jednocześnie u tej samej osoby, a ich podłożem jest toczące się zapalenie w płucach. W astmie zwężenie oskrzeli występuje napadowo i jest często całkowicie odwracalne, czy to samoistnie, czy pod wpływem leczenia. Natomiast w POChP oskrzela są stale obkurczone i nigdy nie daje się tego stanu w pełni odwrócić. Zwykle choroba postępuje, jeśli chory nie zaprzestanie palenia tytoniu.

Dlaczego w POChP trudniej się oddycha?


Na ograniczenie przepływu powietrza w tej chorobie składają się na ogół trzy czynniki:

  • nadmierne wydzielanie śluzu przez komórki w oskrzelach, w wyniku podrażnienia dymem tytoniowym,
  • zwiększenie oporu przepływu powietrza z powodu zwężenia światła oskrzelików,
  • rozwijająca się rozedma płuc (zniszczenie ścian pęcherzyków płucnych i ich zapadanie się).


Jak dochodzi do powstania rozedmy płuc w POChP?


W przypadku POChP najczęściej dochodzi do niej w wyniku palenia papierosów. Substancje w nich zawarte podrażniają śluzówkę dróg oddechowych, które zaczynają produkować nadmierne ilości śluzu. Stopniowo zaczyna on zalegać i zmniejsza światło mniejszych oskrzeli i oskrzelików końcowych. Jest on także doskonałym siedliskiem dla rozwoju bakterii, a częste zapalenia dróg oddechowych prowadzą do obrutacji (zmniejszenia światła) oraz pogrubienia i usztywnienia ich światła. Zalegający śluz i obkurczone oskrzela zwiększają opór przepływającego powietrza, dlatego podczas wysiłku, kiedy oddychamy szybciej, skutkuje to większym zaleganiem powietrza niż u osoby zdrowej. Podczas kolejnego wdechu ciśnienie w pęcherzykach wzrasta ponad normę, co po kilku głębokich oddechach powoduje uczucie „pełnej klatki piersiowej” i braku możliwości nabrania powietrza. Najczęściej wtedy dochodzi również do rozedmy, czyli pęknięcia ścian w słabszych pęcherzykach i utworzenia „powietrznych dziur” w tkance płuc. Jest to o tyle niebezpieczne, że jeśli takie uszkodzenia są rozległe, to oskrzela tracą swoje rusztowanie i jeszcze łatwiej się zapadają. Organizm nie potrafi pozyskiwać tlenu z takich „dziur”, więc im jest ich więcej tym szybciej się męczy i odczuwa nieprzyjemne skutki niedotlenienia (mroczki, zawroty głowy).

Jakie badania wykonywane są w celu zdiagnozowania choroby?


Koniecznym do rozpoznania badaniem jest spirometria po zainhalowaniu środka rozkurczającego oskrzela. Ponad to ocenia się tolerancję wysiłku podczas serowo-płucnej próby wysiłkowej. Dodatkowo wykonuje się zdjęcia RTG klatki piersiowej oraz badania morfologii krwi obwodowej i gazometrii krwi tętniczej.

Jak leczy się POChP?


Rozwiniętej choroby niestety nie można wyleczyć ze względu na nieodwracalne zmiany jakie zaszły w drogach oddechowych. W takiej sytuacji pozostaje jedynie przewlekłe leczenie do końca życia oraz w przypadku palaczy – porzucenie nałogu. Pozwala to na znaczne wydłużenie życia oraz polepszenie jego warunków.
Leczenie POChP zależy od ciężkości choroby i obejmuje głównie:

  • całkowite zaprzestanie palenia tytoniu,
  • wyeliminowanie narażenia na czynniki nasilające objawy,
  • szczepienia przeciwko chorobom dróg oddechowych (np. grypie),
  • leczenie farmakologiczne, które polega na przyjmowanych doraźnie substancjach rozkurczających oskrzela oraz glikokortykosteroidów,
  • w ciężkich przypadkach stosuje się operacyjne wycięcie zmian rozedmowych, operacyjne zmniejszenie objętości płuc oraz w wyjątkowych – przeszczep płuc.


Jakie są najczęstsze przyczyny zaostrzeń POChP?


Do najczęstszych przyczyn zaostrzeń POChP należą:

  • zakażenie układu oddechowego (najczęściej wirusowe lub bakteryjne),
  • wzrost zanieczyszczenia powietrza pyłami i gazami (np. zimą w źle wentylowanych pomieszczeniach),
  • przerwanie leczenia przewlekłego przez pacjenta oraz niestosowanie się do zaleceń lekarza,
  • do pogorszenia samych objawów choroby dochodzi także po zażyciu leków uspokajających lub nasennych, należy więc ich unikać!


Kiedy zgłosić się do lekarza?


Jeżeli zauważysz, że kaszel lub duszność są bardziej nasilone niż zwykle, oraz nie reagują na lek rozkurczający oskrzela świadczy to o prawdopodobnym zaostrzeniu choroby. Bezzwłocznie należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym. Niestety wielu chorych opóźnia moment wizyty czekając, aż objawy mocno się nasilą. Może to pogorszyć stan ogólnego zdrowia pacjenta oraz obniżyć skuteczność leczenia.

 

Pamiętaj!
Należy pilnie wezwać pogotowie (999 lub 112), jeżeli chory lub jego rodzina zauważają jeden lub więcej z trzech objawów:

  • bardzo nasilona duszność, utrudniająca mówienie i nie reagująca na doraźnie przyjmowane leki rozkurczające oskrzela

  • nasilona senność, uczucie bliskiego omdlenia, nasilone zawroty głowy, mroczki przed oczyma


Jakie są powikłania rozwiniętej POChP?


Zaczynając od najczęstszych, są to:

  • nadciśnienie płucne oraz niewydolność prawej komory serca,
  • zatorowość płucna i zakrzepica żył głębokich,
  • depresja i zaburzenia lękowe.


Czy posiadanie POChP dyskwalifikuje mnie w przypadku operacji?


Nie, przewlekła obturacyjna choroba płuc nie jest bezpośrednim przeciwwskazaniem do przeprowadzenia jakiegokolwiek zabiegu operacyjnego, jednak w znacznym stopniu zwiększa ryzyko wystąpienia powikłań okołooperacyjnych.

Czy mogę latać samolotem jeśli choruję na POChP?


Przed zaplanowaniem podróży należy udać się do lekarza pulmonologa, który stwierdzi czy można ją odbyć. A jeśli tak to jakie warunki muszą być spełnione. Może się okazać, że lot jest możliwy, jednak trzeba będzie wdychać tlen poprzez maskę lub cewnik donosowy. Na szczęście większość linii na życzenie pasażera zapewnia dostęp do takiej suplementacji, jednak trzeba je o tym poinformować odpowiednio wcześniej.

Jak ustrzec się przed POChP?


Najskuteczniejszym sposobem za zapobieganie zachorowaniu i postępowi choroby jest niepalenie tytoniu. Warto zwrócić uwagę że chodzi tutaj zarówno o czynne jak i bierne palenie. Ważne także jest, aby unikać zanieczyszczeń powietrza i innych czynników ryzyka.

Czy POChP ma wpływ na aktywność życiową?


Chorzy nie powinni pracować w warunkach narażenia na pyłowe i gazowe zanieczyszczenia powietrza. Sama zdolność do pracy fizycznej i zajęć rekreacyjnych może ulec pogorszeniu, jednak należy uprawiać mało forsowne sporty. Przed większą aktywnością fizyczną powinno się zrobić dłuższą i stopniowo bardziej wymagająca rozgrzewkę, w celu adaptacji organizmu do wysiłku.

 

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 5.00 (3 Votes)


Reklama testowa
Do góry