Astma

15. 11. 05
Odsłony: 1854


Autor: Kacper Borowiec, Dominika Zimny

Czym jest astma?


Jest to przewlekła choroba zapalna dróg oddechowych. To zapalenie jest przyczyną powstawania nadmiernej aktywności oskrzeli. Nadwrażliwe oskrzela pod wpływem różnych czynników wyzwalających (np. alergeny) kurczą się, co objawia się świszczącym oddechem, kaszlem, dusznością i wrażeniem ucisku w klatce piersiowej.

Jakie są przyczyny powstania astmy oskrzelowej?


Istotą choroby jest długotrwały stan zapalny oskrzeli, powodujący zmniejszenie przepływu powietrza przez drogi oddechowe. Wywołuje to nadwrażliwość na czynniki, które w normalnych warunkach są dla nich obojętne. Przewlekłe zapalenie może się rozwinąć u alergików, w wyniku częstego kontaktu z alergenem. Wśród czynników ryzyka zachorowania na astmę oskrzelową niealergiczną, są także:

  • predyspozycje genetyczne (jeden rodzic astmatyk – 50% obciążenie, oboje rodziców – 70%),
  • przebyte częste choroby dróg oddechowych,
  • pleć żeńska,
  • rasa czarna,
  • otyłość,
  • dym tytoniowy (palenie czynne i bierne).


Na jakie alergeny należy zwracać szczególna uwagę?


Do czynników ryzyka zachorowania, jak i wyzwalania napadów należą:

  • roztocza kurzu domowego,
  • alergeny zwierząt domowych,
  • grzyby pleśniowe i drożdżopodobne,
  • pyłki roślin,
  • czynniki zawodowe o działaniu uczulającym (np. rozpuszczalniki, farby).


Jakie są symptomy rozwijającej się astmy?


Alarmującym objawem powinna być duszność szczególnie podczas wydechu, odczuwana najczęściej między 4 a 5 rano. Może towarzyszyć jej suchy kaszel oraz świszczący oddech. Należy wtedy bezzwłocznie zgłosić się do swojego lekarza rodzinnego, który ustali faktyczną przyczynę tych dolegliwości. Pamiętajmy, że bardzo często miedzy napadami żadne objawy nie występują, a mimo to choroba postępuje.

Jak przebiega atak astmy i co go powoduje?


Po kontakcie z czynnikiem wyzwalającym epizod astmy oskrzelowej (takim jak np. pyłki traw czy dym tytoniowy), następuje silne obkurczenie dróg oddechowych. Objawia się to jako nagły ucisk w klatce piersiowej. W wyniku zmniejszenia przepływu powietrza odczuwana jest trudność z wypuszczeniem powietrza, tak zwana duszność wydechowa. Duszności może towarzyszyć suchy kaszel. Zdarzają się też sytuacje, w których suchy kaszel jest jedynym objawem napadu astmy.  Atak tej choroby zazwyczaj uniemożliwia wykonywanie codziennych czynności.

Jak leczyć astmę?


Astma jest niestety chorobą nieuleczalną, czyli nie można się jej pozbyć na zawsze. Dzięki odpowiedniemu leczeniu można ją jednak skutecznie kontrolować. Kluczem do sukcesu jest dokładne stosowanie się do zaleceń lekarza. Tylko wzorowa współpraca pozwala tak dostosować leczenie, aby praktycznie całkowicie wyeliminować napady choroby.
Samo leczenie opiera się na indywidualnie dobranym planie leczenia przewlekłego, opracowaniu zasad postępowania w przypadkach zaostrzeń astmy oraz na przestrzeganiu kalendarza wizyt kontrolnych.

Jakie są powikłania astmy?


U większości chorych długoterminowe wyniki leczenia są dobre. Jedynie astma nieleczona wiele lat powoduje nieodwracalne zmiany w ścianach oskrzeli. Oskrzela stają się grubsze i mniej sprężyste, a ich światło węższe niż u zdrowych ludzi. Powoduje to nieodwracalne zmniejszenie przepływu powietrza, szybką męczliwość oraz znacznie utrudnia wykonywanie codziennych czynności. Na szczęście wczesne wykrycie astmy oraz systematyczne zażywanie leków w znacznym stopniu spowalniają ten proces.

Jakie badania wykonuje się, żeby rozpoznać astmę?

  • Spirometria z próbą rozkurczową- pomiar przepustowości oskrzeli. Pacjent z zatkanym nosem oddycha przez głowicę (rurkę) spirometru.
  • Pulsoksymetria i gazometria krwi tętniczej – tylko podczas napadu astmy. Badanie ma na celu ustalenie ciężkości napadu.
  • Testy alergologiczne – przede wszystkim punktowe testy skórne -  w celu wykrycia ewentualnych czynników wyzwalających. Polegają one na nakłuciu skóry i naniesieniu alergenu oraz próby kontrolnej.


Jaką drogą podaje się leki w leczeniu astmy?


Ponieważ astma jest chorobą dotykającą dróg oddechowych, stosowane leki podaje się w postaci wziewnej. Istnieje kilka typów urządzeń za pomocą których można podawać leki wziewnie: inhalatory ciśnieniowe, inhalatory proszkowe, spejsery czy nebulizatory. W ciężkich zaostrzeniach astmy wymagane jest niekiedy zastosowanie leków glikokortykosteroidowych doustnie, stosuje się je przez krótki okres czasu, stopniowo zmniejszając dawkę.

Jakie są możliwe skutki uboczne przyjmowania steroidów wziewnych?


Steroidy wziewne w zalecanych dawkach są lekami bezpiecznymi. Skutki uboczne wiążą się głównie z działaniem miejscowym i mogą obejmować:

  • grzybice jamy ustnej i gardła,
  • chrypkę,
  • rzadko kaszel z podrażnienia.

W celu zapobiegania powyższym skutkom, należy przepłukiwać jamę ustną i gardło po zainhalowaniu leku. Jeśli jednak zauważysz niepokojące objawy, natychmiast zgłoś się do lekarza.


Czy przed wykonaniem testów alergologicznych powinno się odstawić zażywane leki?


Na 7-10 dni przed wykonaniem testów skórnych należy zaprzestać zażywania:

  • leków antyhistaminowych (przeciwalergicznych),
  • glikokortykosteroidów,
  • jakichkolwiek leków działających miejscowo (w miejscu gdzie będzie wykonywany test).

Ponadto wyniki badań mogą być zaburzone przez toczące się infekcje lub zarażenia pasożytami.


Czy astma może być zagrożeniem dla ewentualnej ciąży?


W czasie ciąży możliwe są zmiany nasilenia choroby. Największe ryzyko zaostrzeń występuje pomiędzy 24 a 36 tygodniem. W ostatnich 4 tygodniach obserwuje się stopniowe zmniejszenie objawów, a w czasie porodu tylko około 10% chorych kobiet doświadcza ataku.
Oczywistym jest, iż w ciąży należy zachować ostrożność przy stosowaniu jakichkolwiek leków. Jednak źle kontrolowana astma i wynikające z tego niedotlenienie płodu stanowią większe zagrożenie niż działania niepożądane prawidłowo przyjmowanych leków. Ogólne rokowanie okołoporodowe u dzieci matek chorych na astmę jest takie samo, jak ich zdrowych koleżanek.
W okresie karmienia piersią można stosować wszystkie leki przeciwastmatyczne.

Czy będąc astmatykiem mogę uprawiać sport?


Prawidłowo leczona astma zapewnia utrzymanie normalnej sprawności fizycznej. Ćwiczenia fizyczne, a zwłaszcza pływanie poprzedzone długą i spokojną rozgrzewką pomagają zwiększać wydolność płuc. Regularny lekki wysiłek fizyczny pozwala zatem zmniejszyć objawy przyszłego ewentualnego napadu.

Czym jest astma zawodowa?


Jest to astma wywoływana przez czynniki specyficzne dla środowiska pracy. Mogą to być np. dymy, farby, lakiery, pyły, itd. Szacunkowo około 5-15% przypadków astmy u dorosłych ma pochodzenie zawodowe.

Co oznacza termin „astma aspirynowa”?


Są to napady astmy wywoływane spożyciem aspiryny (kwasu acetylosalicylowego) lub innego niesteroidowego leku przeciwzapalnego. Już pojedyncza dawka może wywołać gwałtowny i silny skurcz oskrzeli, wstrząs, utratę przytomności i utratę oddechu. Często atakom towarzyszy cieknąca wydzielina z nosa, podrażnienie spojówek oraz zaczerwienienie skóry twarzy i szyi pojawiające się od kilkunastu minut do kilku godzin po zażyciu leku.

 

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 4.40 (5 Votes)


Reklama testowa
Do góry