Anoreksja

15. 12. 21
Odsłony: 1775


Autor: Agnieszka Wojciechowska

Anoreksja- co to za choroba?


Anoreksja (jadłowstręt psychiczny) to zaburzenie odżywiania. Charakteryzuje się ono:

  • przewlekłą odmową jedzenia,
  • uporczywym dążeniem do zmniejszenia masy ciała,
  • lękiem przed przytyciem,
  • upośledzeniem koncentracji
  • oraz zaburzeniami cielesnymi.

Choroba ta może prowadzić do wyniszczenia organizmu.


Czy anoreksja jest częstym zaburzeniem?


Choruje na nią ok. 1% osób w wieku dojrzewania, głównie dziewczęta (95%), ale  może dotknąć również chłopców.
Jadłowstręt psychiczny ujawnia się najczęściej między 14 – 16 rż oraz 18  - 19 rż. Jego wystąpienie może być poprzedzone umiarkowanym stosowaniem diety i nieznaczną nadwagą.

Dlaczego chory odmawia jedzenia? Jakie są przyczyny anoreksji?


Choroba ta nie ma jednej przyczyny. Jest spowodowana wieloma czynnikami, przede wszystkim psychologicznymi. Tkwią one w osobowości pacjenta, w nieprawidłowościach życia rodzinnego, w rozpowszechnianiu ideału bardzo szczupłej sylwetki przez  media oraz w genetyce- choroba ta jest częstsza wśród bliskich krewnych.

Anoreksja może być formą:

  • ucieczki przed rozpoczęciem życia seksualnego- głodzenie zmniejsza popęd seksualny,
  • kontrolowania swojego zachowania, emocji, impulsów,
  • pokuty.

Może ona być również maską depresji lub ją poprzedzać, może poprzedzać wystąpienie psychozy (jest wtedy formą wycofywania się z relacji z ludźmi). Wreszcie anoreksja może stanowić odpowiedź na przymus bycia pięknym, niezależnym i powszechnie akceptowanym.


Kto może zachorować na anoreksję?


Choroba ta dotyka osób ambitnych, perfekcyjnych, bojących się porażek w szkole, skłonnych do uzależnień, biernych w życiu, zamkniętych w sobie.
Ryzyko zachorowania rośnie wraz z wrażliwością na propagowany przez media i zachodnią kulturę ideał chudego ciała i określonego stylu życia.
Do anoreksji predysponują również problemy rodzinne- sztywność relacji w rodzinie, obrona przed zmianami, brak rozwiązywania konfliktów, surowi rodzice, którzy nie pozwalają dorosnąć córce, nadopiekuńcza matka i wycofujący się z relacji ojciec. Córka, która powinna dorastać jest blokowana przez własną matkę, która zaczyna traktować młodą dziewczynę jak zagrożenie, rywalkę. Wtedy córka wycofuje się z wchodzenia w dorosłość. Niejedzenie sprawia, że jej sylwetka pozostaje dziecięca.

Czy anoreksja i bulimia mogą iść w parze?


Czasami u chorych na anoreksję występują napady żarłoczności oraz stosowanie metod przeczyszczających typowych dla bulimii. Choroba ta nosi nazwę jadłowstrętu psychicznego o typie bulimicznym. Ważnymi różnicami między anoreksją i bulimią są znaczna niedowaga oraz liczne zaburzenia hormonalne w anoreksji.

Jakie są objawy anoreksji?


Podstawowym objawem tej choroby jest obawa przed otyłością, która pochłania pacjenta, wpływa na całe jego postępowanie. Obraz ciała pacjentki jest zaburzony- mimo chudości uważa ona, że jest zbyt gruba. Chore dziewczyny odmawiają jedzenia „tuczących” pokarmów i/lub stosuję rozmaite metody, które mają je chronić przed przytyciem- intensywnie ćwiczą, używają leków moczopędnych, przeczyszczających, zmniejszających łaknienie, hormonów tarczycy. Jednocześnie interesują się jedzeniem, przepisami kulinarnymi, przygotowują posiłki dla bliskich. Kolejne objawy to:

  • BMI ≤ 17,5 kg/ m² lub masa ciała min. 15% poniżej prawidłowej dla wieku i wzrostu,
  • depresja, zaburzenia koncentracji, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne, zaburzenia snu,
  • zanik tkanki mięśniowej i kostnej,
  • łysienie
  • zaparcia, bóle brzucha,
  • zaburzenia elektrolitowe oraz odwodnienie,
  • zaburzenia hormonalne: zatrzymanie lub niewystąpienie miesiączki u dziewcząt, utrata zainteresowań seksualnych i osłabienie potencji u chłopców; podwyższony poziom hormonów wzrostu i kortyzolu;  obniżone poziomy hormonów T3, LH, FSH, zaburzenia wydzielania insuliny,
  • obniżenie tętna, ciśnienia tętniczego krwi, zaburzenia rytmu serca,
  • uczucie zimna,
  • delikatny meszek na klatce piersiowej,
  • obrzęki kończyn dolnych,
  • zażółcona skóra z powodu zwiększonej ilości karotenu,
  • anemia.


Jaka waga jest dla mnie odpowiednia?


Osoby po 16 rż. mogą oceniać swoją wagę na podstawie wskaźnika BMI- jest to indeks masy ciała. Określa on związek między wzrostem a masą ciała i stanowi prostą ocenę stanu odżywienia.

BMI = masa (ciała w kilogramach) / wzrost (w metrach)²
prawidłowy: 20-25 kg/m²
jadłowstręt psychiczny: poniżej 17,5 kg/m²
zagrożenie życia: poniżej 13,5 kg/m²
otyłość: ponad 30 kg/m²
znaczna otyłość: ponad 40 kg/m²

Jak poznać, że ktoś się głodzi?


Niepokój otoczenia powinna budzić osoba, która traci na wadze, bardzo mało je, dużo ćwiczy, jest ospała, wyczerpana, nieskoncentrowana. Typowe dla tej choroby jest zainteresowanie jedzeniem, np. przepisami na mało kaloryczne dania, które pacjent przygotowuje dla innych osób. Na chorobę wskazują nierzadko objawy depresji, natręctwa,  zmiany skórne, łysienie. Jeśli pacjent prowokuje wymioty, można zaobserwować modzele na skórze rąk powstające wskutek uciskania ich zębami. U bardzo młodych osób, które zachorowały jeszcze przed wejściem o okres dorastania, niepokój powinien budzić zachowany, dziecięcy kształt sylwetki. U chorych można zauważyć stosowanie metod przeczyszczających czy posiadanie leków, które zapobiegają przytyciu.

Kiedy należy zgłosić się do lekarza?


Osoba chora na anoreksję nie zgłosi się sama do lekarza. Pacjent zaprzecza występowaniu objawów lub je ukrywa. Próba namawiania do wizyty lekarskiej należy do rodziny czy przyjaciół. Pomocy lekarskiej należy szukać po zauważeniu zmian zachowania  i wyglądu typowych dla anoreksji. Lekarz powinien wykluczyć inne przyczyny chudnięcia: choroby nowotworowe, układu pokarmowego, zaburzenia hormonalne, AIDS, rzadkie choroby neurologiczne. Lekarz psychiatra ustali natomiast czy przyczyną utraty masy ciała jest zaburzenie odżywiania czy inna choroba psychiczna.

Na czym polega leczenie jadłowstrętu psychicznego?


Leczenie choroby nie jest łatwe, zwłaszcza na początku. Pacjenci często zaprzeczają objawom, nie szukają pomocy, mają skłonność do manipulowania i oszukiwania personelu.
Leczenie ma na celu uzyskanie przyrostu masy ciała oraz poprawy stanu fizycznego. Kolejnym krokiem jest odbudowywanie motywacji do leczenia i do jedzenia. Służą temu różne formy psychoterapii, w tym terapii rodzin, edukacja w zakresie żywienia, techniki służące odzyskaniu właściwego obrazu swojego ciała, masaż relaksacyjny, leczenie zaburzeń psychicznych występujących razem z anoreksją, głównie depresji  i zaburzeń obsesyjno- kompulsywnych (psychoterapia bez/z farmakoterapią).
Leczenie może się odbywać w ambulatorium, na oddziałach psychiatrycznych dziennych lub, jeśli stan pacjentki jest bardzo ciężki (BMI < 15) bądź  zdradza ona myśli samobójcze, w oddziałach zamkniętych.
Najczęściej udaje się leczyć pacjentkę w ambulatorium. Bardzo przydatne jest uczestnictwo  chorej w spotkaniach grup samopomocowych.
W czasie leczenia chora jest pod opieką swojego lekarza, terapeuty lub całego zespołu specjalistów. Systematycznej kontroli podlega masa jej ciała.

Czy można wyzdrowieć? Jakie jest rokowanie w tej chorobie?


Rokowanie jest różne. Prawie połowa pacjentek powraca do zdrowia! Jednak część z nich wpada w kolejną chorobę- bulimię. Zdarza się, że chora umiera wskutek zagłodzenia lub popełnia samobójstwo. Im krócej trwa choroba, im później się zaczęła, im mniejszy był spadek masy jej ciała  i im lepszy ma kontakt z bliskimi, tym lepsze rokowanie.

 

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 5.00 (2 Votes)


Reklama testowa
Do góry