Zakażenie układu moczowego

15. 12. 21
Odsłony: 1875


Autor: Martyna Kocoń, Przemysław Zarzeczny

Czym jest zakażenie układu moczowego?


Zakażenie układu moczowego (ZUM) oznacza obecność drobnoustrojów w drogach moczowych. Termin ten obejmuje dużą i niejednorodną grupę chorób, które można klasyfikować w różny sposób. Najpowszechniej korzysta się z podziału, który uwzględnia lokalizację zakażenia. Wyróżniamy:

  • odmiedniczkowe zapalenie nerek,
  • zapalenie pęcherza moczowego,
  • zapalenie prostaty u mężczyzn,
  • zapalenie cewki moczowej.


Jak dochodzi do zakażenia?


Do zakażenia najczęściej dochodzi tzw. drogą wstępującą. Oznacza to, że bakterie z okolicy odbytu, przedsionka pochwy lub okolicy podnapletkowej przenoszone są do cewki moczowej. Drobnoustroje kolonizują ten obszar lub mogą wędrować wyżej, w kierunku nerki.
Zakażenie układu moczowego może być wynikiem:

  • niewystarczającej higieny,
  • obniżonej odporności,
  • stosunku płciowego,
  • przetrzymywania moczu,
  • ale także czynników niezależnych od nas np. wady w budowie anatomicznej układu moczowego.

Przedstawione sytuacje nie wyczerpują wszystkich możliwości, w których dochodzi do infekcji. ZUM może rozwinąć się w wyniku przedłużającego się zapalenia pochwy i/lub sromu u kobiet, a u mężczyzn przez stulejkę, czy zapalenie żołędzi. Do czynników ryzyka należą także niektóre choroby przewlekłe:


Czy to prawda, że kobiety częściej chorują na ZUM?


Tak, u kobiet częściej rozwija się zakażenie układu moczowego. Dzieje się tak z uwagi na anatomiczną predyspozycję – krótką cewkę moczową. Bakterie łatwiej i szybciej pokonują ten odcinek. Nie jest to jedyna przyczyna, znaczenie ma także wiek. 20% kobiet w wieku 16-35 lat przynajmniej raz leczyło się z powodu ZUM. Zakażenie w tym przedziale wiekowym związane jest  z aktywnością seksualną oraz niektórymi technikami antykoncepcyjnymi (prezerwatywy, żele). W wieku 36-65 lat procent kobiet wzrasta do 35% z uwagi na dodatkowy czynnik, którym są zabiegi ginekologiczne oraz urologiczne. W wieku 65 lat i więcej zakażenia dotykają już 40% kobiet ze względu na niski poziom estrogenu i zaburzenia naturalnej flory bakteryjnej pochwy.

Czy zakażenie układu moczowego w ciąży jest niebezpieczne dla dziecka?


ZUM jak najbardziej jest  niebezpiecznym schorzeniem w czasie ciąży. Tak samo niebezpieczna jest bezobjawowa bakteriuria. Utrzymujące się w drogach moczowych bakterie mogą doprowadzić do poronienia, przedwczesnego porodu  lub być powodem niskiej masy urodzeniowej dziecka. Konsekwencją dla matki może być odmiedniczkowe zapalenie nerek leczone w warunkach szpitalnych.

Jakie patogeny wywołują ZUM?


Zakażenia układu moczowego najczęściej powodują bakterie. U kobiet bakterie najczęściej pochodzą z okolicy odbytu. Należą do nich pałeczki gram ujemne (najczęściej Escherichia coli). W zakażeniach mogą brać udział również inne bakterie w zależności od wieku i stanu zdrowia. Co raz częściej dochodzi do atypowych ZUM, wywołanych przez bakterie Chlamydia trachomatis, Mycoplasma spp, Ureaplasma urealyticum, Neisseria gonorrhoea, Trichomonas vaginalis lub grzyby z rodzaju Candida. U mężczyzn zakażenie wywołują Escherichia coli oraz pochodzące z okolicy podnapletkowej Proteus mirabilis.

Czy obecność patogenów w moczu jest równoznaczna z zakażeniem?


Bakterie lub grzyby obecne w moczu nie są równoznaczne z aktywnym zakażeniem układu moczowego. Bywa, że mogą wystąpić jako bezobjawowe bakteriurie lub kandydurie.
Bakteriuria jest to stwierdzona obecność bakterii w moczu bez objawów klinicznych, leczy się ją tylko w dwóch przypadkach:

  • podczas ciąży,
  • przed zabiegami urologicznymi,

ponieważ w innych przypadkach nie powoduje odległych niekorzystnych następstw.
Kandyduria jest to stwierdzona obecność grzybów z rodzaju Candida w moczu. Może doprowadzić do niej antybiotykoterapia, założony cewnik, cukrzyca. Leczy się ją również w kilku uzasadnionych przypadkach:

  • u osób z obniżoną odpornością,
  • przed zabiegami urologicznymi.


Jakie są objawy?


Do najczęstszych objawów należy:

  • bezmocz,
  • częste uczucie parcia,
  • oddawanie moczu w nocy,
  • bolesność cewki moczowej,
  • ból w dolnej okolicy brzucha i pleców,
  • gorączka.


Czy muszę zgłosić się do lekarza? Kiedy to zrobić?


Niepowikłane zakażenie układu moczowego może być początkowo leczone zachowawczo, bez konsultacji lekarza. Reguła ta nie dotyczy kobiet w ciąży.
W przypadku wystąpienia łagodnych objawów, należy rozpocząć leczenie środkami farmaceutycznymi poleconymi przez farmaceutę. W chwili zaostrzenia choroby należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza. Podobnie w przypadku zakażeń nawrotowych, konsultacja medyczna jest niezbędna.

Jak wygląda diagnostyka ZUM?


Diagnostyka opiera się o wywiad, badanie fizykalne, badanie ogólne moczu i posiew moczu. W przypadku podejrzenia nawrotowego czy powikłanego ZUM, diagnostykę rozszerza się o:

  • morfologię krwi,
  • markery i wskaźniki funkcji nerek,
  • badania obrazowe, m.in. USG.

Podczas laboratoryjnej oceny moczu, niezbędne jest właściwe pobranie próbki. Należy to wykonać ściśle według zaleceń medycznych. Czytaj więcej…


Jak wygląda leczenie ZUM?


W leczeniu stosuje się antybiotyki. U dorosłych najczęściej stosowany jest trimetoprim lub kotrimoksazol. Lekiem drugiego wyboru jest amoksycylina. W przypadku oporności na powyższe leki stosuje się fluorochinolony. Podczas całego leczenia ważne jest przyjmowanie dużych ilości płynów, w celu zwiększenia diurezy.

Jak można uchronić się przed zakażeniem?


Najprostszą profilaktyką ZUM jest właściwa podaż płynów w ciągu dnia. Dorosła osoba powinna wypijać około 2 do 3 litrów na dobę. Ilość ta pomaga utrzymać prawidłową diurezę i uniemożliwia kolonizację bakterii patogennych. Poza tym należy zwrócić uwagę na regularne opróżnianie pęcherza moczowego w ciągu dnia, zawsze po stosunku płciowym i przed snem. Niezwykle ważne jest przestrzeganie higieny intymnej.
Działania profilaktyczne wspomaga przyjmowanie preparatów z żurawiną, która uniemożliwia bakteriom przyczepienie się do nabłonka dróg moczowych.

Czy odpowiednia dieta może wspomóc terapię?


Oczywiście. Aby zrozumieć działanie diety, należy wcześniej poznać i zrozumieć konsekwencje obecności bakterii. Kolonizacja dróg moczowych przez bakterie powoduje zmianę odczynu moczu. Zmienia się odczyn z kwaśnego na zasadowy (powyżej 7.0), dzięki temu zyskują środowisko przyjazne ich bytowaniu. Dieta wspomagająca powinna zawierać produkty, które będą ten mocz zakwaszać, co ograniczy wzrost bakterii. Do takich produktów należą:

  • ser żółty,
  • cukier,
  • biała mąka,
  • biały ryż,
  • sól kuchenna,
  • używki – głównie herbata.

Zawsze należy pamiętać o odpowiedniej ilości spożywanych produktów.



 

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 5.00 (1 Vote)


Reklama testowa
Do góry