Tężyczka

15. 12. 21
Odsłony: 6794

Autor: Kacper Borowiec, Dominika Zimny

Czym jest tężyczka?


Jest to patofizjologiczny (niepoprawny fizjologicznie) stan organizmu, w którym mięśnie szkieletowe wykazują zwiększoną pobudliwość. Objawia się on silnymi, bolesnymi i mimowolnymi skurczami mięśni.

Jakie są przyczyny tężyczki?


Główną przyczyną jest niski poziom wapnia we krwi, czyli hipokalcemia (norma: 2,25 – 2,75 mmol/l), któremu zazwyczaj towarzyszy obniżone stężenie magnezu - hipomagnezemia (norma: 0.65 – 1,2 mmol/l). Pierwiastki te biorą udział w procesach przewodnictwa nerwowego oraz skurczu mięśni. Kiedy ich stężenie we krwi spada, manifestuje się to skurczami mięśni. W skrajnych przypadkach pojedyncze sporadyczne przykurcze rozwijają się w silne, bolesne i długotrwałe skurcze.

Dlaczego mam niedobór wapnia?


Do najczęstszych przyczyn niedoboru wapnia, należy niedoczynność, która może być spowodowana ich nieprawidłowym działaniem lub resekcją (wycięciem). Spadek poziomu wapnia może się pojawić również po operacji usunięcia tarczycy (wola), ponieważ przypadkiem mogą zostać usunięte również gruczoły przytarczyczne. Do nieco rzadszych powodów zalicza się celiakię i inne zaburzenia wchłania, niedobory witaminy D oraz zapalenie trzustki. Zwiększone wydalanie z organizmu np. w chorobach nerek razem z moczem, czy podczas stosowania leków moczopędnych wpływa znacząco na gospodarkę jonową organizmu, a więc także na zawartość wapnia.

Jakie są objawy tężyczki?


Występują dwa rodzaje tego zjawiska: tężyczka utajona i jawna. 
Forma utajona występuje przy obniżonym stężeniu wapnia we krwi (poziom we krwi jest wyższy niż w postaci jawnej). Powoduje to zwiększenie pobudliwości mięśni, ale nie wywołuje ich niekontrolowanych i bezwiednych skurczów. W takim stanie kurczą się one w odpowiedzi na dużo słabsze bodźce niż zazwyczaj. Taki pacjent może doświadczać np. nocnych skurczów mięśni łydek. 
Charakterystycznym objawem tężyczki jawnej są natomiast mimowolne i silne skurcze mięśni. Zaczynają się od skurczy mięśni przedramienia (wyginanie palców), następnie obejmują ramię (zgięcie ręki w łokciu). Po zajęciu twarzy i skurczu mięśni mimicznych pojawiają się charakterystycznie złożone usta, przypominające usta karpia. Tężenie mięśni pojawia się też w mięśniach nóg i klatki piersiowej.

Poza objawami tężyczki, znacznie wcześniej można zaobserwować te związane ze spadającym stężeniem wapnia we krwi. Do najczęstszych należą:

  • mimowolne skurcze powieki
  • mrowienie w opuszkach palców
  • podwójne widzenie
  • światłowstręt
  • migrena.

Tężyczka, więc także zaawansowana hipokalcemia, są potencjalnym stanem zagrożenia życia, ze względu na możliwość skurczu oskrzeli, połączonego z zamknięciem światła krtani, co uniemożliwi oddychanie.


Jak można zapobiegać tężyczce?


Najlepiej tak zaplanować dietę, aby zawierała wystarczającą ilość wapnia oraz magnezu. Warto zwrócić uwagę, że kawa oraz napoje wyskokowe działając moczopędnie, wypłukują te pierwiastki z naszego organizmu. Jeżeli przy prawidłowej diecie, obfitej w produkty podnoszące poziom wapnia we krwi (czytaj niżej) objawy niedoboru występują, należy skonsultować się z lekarzem. Osoby po usunięciu przytarczyc lub operacji wola, po której wystąpiło powikłanie, objawiające się obniżaniem się poziomu wapnia, muszą stosować zaleconą dietę oraz przyjmować leki przepisane przez lekarza.
 

Na czym polega leczenie tężyczki?


Aby nie dopuścić do wystąpienia epizodu tężyczki, należy stosować odpowiednią dietę i przestrzegać zaleceń lekarza. Jeśli jednak on wystąpi, leczenie musi zostać przeprowadzone jak najszybciej w warunkach szpitalnych. Zazwyczaj po podaniu wapnia we wlewie dożylnym objawy ustępują, a pacjent po obserwacji wraca do domu. 

Jakie mogą być powikłania tężyczki?


Jeżeli leczenie zostało wdrożone szybko, zasadniczo nie ma powikłań tężyczki. Jeśli jednak hipokalcemia (niedobór wapnia) utrzymywał się przez dłuższy czas mogą pojawić się trwałe uszkodzenia przewodnictwa nerwowego, czyli paraliż. Najgroźniejszym powikłaniem tężyczki jest zgon, spowodowany zamknięciem krtani i w konsekwencji uduszeniem.

Czy jedynymi objawami tężyczki są skurcze mięśni?


Skurcze mięśni szkieletowych to najbardziej charakterystyczne objawy. W zaawansowanej hipokalcemii występują także tak zwane równoważniki tężyczki, czyli:

A) skurcze naczyń: 

  • wieńcowych, dający objawy podobne jak Choroba Niedokrwienna Serca,
  • brzusznych, wywołujący chorobę niedokrwienną jelit,
  • mózgowych, objawiające się migreną, zaburzeniami świadomości oraz przemijającymi atakami niedokrwienia mózgu,
  • obwodowych, powodujące okresowe niedokrwienie np. palców rąk,

B) skurcze w obrębie układu oddechowego:

  • głośni (część krtani),
  • oskrzeli,

C) objawy w obrębie oka:

  • skurcz powiek,
  • światłowstręt,
  • podwójne widzenie.

 

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 2.90 (5 Votes)


Reklama testowa
Do góry