Nadczynność tarczycy

17. 10. 06
Odsłony: 778


Autor: Przemysław Zarzeczny

Jaka jest funkcja tarczycy?


Tarczyca jest to narząd nieparzysty, który występuje zarówno u kobiet jak i u mężczyzn. Gruczoł ten jest położony w przednio-dolnej części szyi.
Tarczyca wytwarza trzy podstawowe hormony:

  • tyroksynę (T4),
  • trójjodotyroninę (T3),
  • kalcytoninę.

Tyroksyna i trójjodotyronina to hormony, które regulują funkcję wielu tkanek organizmu. Wpływają one na metabolizm ustroju oraz proces produkcji ciepła. Kalcytonina to hormon uwalniany z tzw. komórek C, który odpowiada za gospodarkę wapniowo – fosforanową. Hormon ten zmniejsza stężenie wapnia w surowicy i wpływa na metabolizm kości.


Co to jest nadczynność tarczycy?


Nadczynność tarczycy jest to nieprawidłowa funkcja gruczołu, związana z nadmierną produkcją hormonów T3 i T4 w stosunku do potrzeb organizmu. Wysoki poziom hormonów tarczycy (hipertyreoza) wpływa niekorzystnie na funkcjonowanie organizmu i odpowiada za objawy chorobowe.

Do najczęstszych przyczyn nadczynności tarczycy zalicza się:

  • choroba Gravesa – Basedowa,
  • wole guzkowe toksyczne,
  • guz autonomiczny tarczycy
  • podostre zapalenie tarczycy (I faza choroby de Quervaina – choroba związana z przebytą wcześniej infekcją wirusową).

Do innych przyczyn można zaliczyć: poporodowe zapalenie tarczycy, nadczynność gruczołu po stosowaniu amiodaronu i in.


Jak często pojawia się to zaburzenie?


Nadczynność tarczycy jest jedną z najczęstszych chorób endokrynologicznych. Dotyczy ona około 2% populacji Polski, chorują głównie kobiety w wieku od 20 do 40 lat. Schorzenie to sporadycznie zdarza się u dzieci.

Jakie są objawy choroby?


Hipertyreoza powoduje wystąpienie charakterystycznych objawów, należą do nich:

  • ciągłe uczucie gorąca, nietolerancja ciepła,
  • wzmożona potliwość, skóra jest ciepła i zaczerwieniona,
  • nerwowość, rozdrażnienie, bezsenność,
  • drżenie rąk,
  • wzmożony apetyt połączony z chudnięciem,
  • biegunka,
  • uczucie kołatania serca, przyspieszenie akcji serca (tachykardia),
  • osłabienie siły mięśniowej,
  • zaburzenia miesiączkowania, trudności z płodnością,
  • objawy oczne – wytrzeszcz gałek ocznych, podwójne widzenie, obrzęk i zaczerwienienie spojówek lub powiek,
  • niekiedy powiększenie obwodu szyi.


Kiedy zgłosić się po poradę do lekarza?


W przypadku rozpoznania kilku objawów mogących sugerować nadczynność tarczycy, należy udać się do lekarza pierwszego kontaktu. Podczas wizyty lekarskiej, specjalista zbierze wywiad chorobowy oraz zleci podstawowe badania, niezbędne do rozpoznania choroby.

Jak lekarz diagnozuje chorobę?


W celu potwierdzenia nadczynności tarczycy należy wykonać badania hormonalne. Wstępna diagnostyka opiera się na zbadaniu poziomu TSH w surowicy (jest to najczulszy wskaźnik działania hormonów tarczycy). Poziom TSH w przypadku nadczynności jest zmniejszony.
Kolejnym etapem diagnostyki laboratoryjnej jest ocena hormonów FT4 i FT3, przy czym w większości wypadków wystarczy ocenić poziom FT4, który w sytuacji nadczynności jest podwyższony.

W przypadku potwierdzenia nadczynności gruczołu, należy zidentyfikować przyczynę choroby. W tym celu przeprowadza się diagnostykę różnicową stanów powodujących nadczynność tarczycy za pomocą badań dodatkowych:

  • USG tarczycy,
  • przeciwciała przeciwtarczycowe w surowicy (anty-TSHR, anty-TPO, anty-TG),
  • biopsję aspiracyjną cienkoigłową (BACC),
  • scyntygrafię tarczycy.


W jaki sposób można leczyć nadczynność tarczycy?


Nadczynność tarczycy może być leczona na kilka sposobów. Wybór metody jest uzależniony w dużej mierze od choroby, która odpowiada za hipertyreozę. Pod uwagę bierze się także stopień nasilenia choroby, wiek pacjenta i schorzenia współistniejące. Z uwagi na te czynniki, każde leczenie ustala się indywidualnie.

W leczeniu nadczynności tarczycy stosuje się:

  • leczenie farmakologiczne przy użyciu tyreostatyków,
  • leczenie jodem promieniotwórczym,
  • leczenie operacyjne.


Co się stanie, gdy nie będę leczył choroby?


Nadczynność tarczycy to poważne zaburzenie gospodarki hormonalnej, którego nie wolno lekceważyć. Nieleczona przyczyna hipertyreozy może prowadzić do niebezpiecznych powikłań, np.:

  • zaburzeń rytmu serca,
  • niewydolności serca,
  • osteoporozy,
  • lub przełomu tarczycowego.

U kobiet w ciąży, nadczynność tarczycy jest zarówno szkodliwa dla matki jak i płodu!


Czy możliwe jest całkowite wyleczenie?


Możliwość całkowitego wyleczenia nadczynności tarczycy zależy od choroby, która ją spowodowała. Niektóre formy leczenia, jak terapia jodem promieniotwórczym lub operacja powodują stan odwrotny, czyli niedoczynność tarczycy. Stan ten jest łatwiejszy do kontrolowania, a leczenie polega na suplementacji hormonów.

Czy istnieje profilaktyka tej choroby?


Pierwotną profilaktykę stanowi dbałość o dietę i właściwą podaż jodu. Odpowiednia podaż tego pierwiastka zmniejsza ryzyko rozwoju wola miąższowego i guzków tarczycy, a co za tym idzie również nadczynności tarczycy w przebiegu guzków tarczycy.
Kolejnym krokiem w profilaktyce jest zaprzestanie palenia papierosów z uwagi na związek pomiędzy nikotynizmem a ryzykiem rozwoju guzków tarczycy i nadczynności gruczołu w ich przebiegu.

 

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 0.00 (0 Votes)


Reklama testowa
Do góry