Choroba Hashimoto

16. 02. 22
Odsłony: 2667

Autor: Katarzyna Osowska, Dominika Zimny

Czym jest choroba Hashimoto?


Choroba Hashimoto oznacza przewlekłe limfocytowe zapalenie tarczycy. Nazwa choroby „Hashimoto” stanowi upamiętnienie japońskiego chirurga (jego nazwisko), który jako pierwszy opisał cztery przypadki tego schorzenia.

Przewlekłe limfocytowe zapalenie tarczycy należy do grupy chorób autoimmunologicznych. Proces patologiczny upośledza pracę gruczołu – tarczycy, co skutkuje zaburzeniami hormonalnymi ustroju.


Dlaczego układ immunologiczny niszczy tarczycę?


Niestety, obecnie przyczyny chorób autoimmunologiczne są w większości nieznane. Układ odpornościowy człowieka składa się z wielu narządów i wyspecjalizowanych komórek, powiązanych we współpracujące ze sobą sieci. Jeśli któryś z elementów zespołu zawodzi, cały układ pracuje mniej efektywnie lub nieprawidłowo.
Choroby autoimmunologiczne charakteryzują się autoagresją. Komórki układu odpornościowego atakują inne, prawidłowe komórki organizmu.

Jakie są czynniki ryzyka?


Choroby autoimmunologiczne, ze względu na nie do końca poznane pochodzenie, mogą dotknąć każdego, bez względu na wiek, czy płeć. Z tego względu nie można jasno określić czynników ryzyka. Wiadomo natomiast, że choroba Hashimoto częściej pojawia się u osób z rodzin genetycznie obciążonych tym schorzeniem oraz u osób, które chorują już na inną chorobę autoimmunologiczną, np.:

Częstość występowania choroby rośnie wraz z wiekiem, choć zapalenie tarczycy Hashimoto może dotyczyć także osób młodych lub dzieci.


Co się dzieje z tarczycą?


Tarczyca jest gruczołem umiejscowionym w przedniej części szyi. Odpowiada za produkcję hormonów - trijodotyroniny, tyroksyny oraz kalcytoniny. Są to niezwykle istotne w metabolizmie człowieka hormony. Wpływają między innymi na gospodarkę wapnia i fosforu oraz regulują tempo metabolizmu.
W przebiegu choroby Hashimoto dochodzi do przewlekłego stanu zapalnego obejmującego tkankę tarczycy. Choroba rozwija się powoli, obejmując przez lata kolejne tkanki gruczołu. Tarczyca objęta stanem zapalnym pracuje nieprawidłowo, co skutkuje zaburzeniem równowagi hormonalnej ustroju. Początkowo dochodzi do krótkotrwałego wzrostu stężenia hormonów tarczycy z postępującym spadkiem ich syntezy. Choroba Hashimoto powoduje niedoczynność tarczycy.

Czy choroba Hashimoto jest częstą chorobą?


Choroba Hashimoto występuje stosunkowo często, ponieważ u 5% dorosłych kobiet i 1% dorosłych mężczyzn. Prawdopodobieństwo rośnie wraz z wiekiem, a także w momencie, kiedy pacjent choruje na inne choroby autoimmunologiczne – np. cukrzycę 1 typu, celiakię czy reumatoidalne zapalenie stawów.

Jakie są objawy choroby?


Objawy choroby Hashimoto są mało specyficzne. Pacjenci często je bagatelizując, łączać symptomy ze zmęczeniem, stresem lub wiekiem. Jeśli jednak stan taki utrzymuje się zbyt długo, warto udać się do lekarza i sprawdzić funkcję tarczycy.

W chorobie Hashimoto zaobserwować można między innymi:

  • zawroty głowy i omdlenia,
  • suchą i bladą skóra, suche włosy,
  • zmęczenie i senność,
  • zaburzenia funkcjonowania układu rozrodczego: zaburzenia miesiączkowania, problemy z zajściem w ciąże, poronienia,
  • zaburzenia rytmu serca,
  • rozdrażnienie, depresja, problemy z pamięcią.

Najbardziej charakterystycznymi objawami jest uczucie ciągłego zimna, wręcz nadwrażliwość na niską temperaturę i przybieranie na wadze.


Jak wygląda diagnostyka choroby Hashimoto?


Podstawą diagnostyki niedoczynności tarczycy jest oznaczenie stężenia hormonu tyreotropowego (TSH). U zdrowej osoby mieści się w granicach 0,4 – 4,0 mIU/l, a w przebiegu niedoczynności jego stężenie jest podwyższone. Natomiast aby potwierdzić rozpoznanie autoimmunologicznego zapalenia tarczycy niezbędne jest oznaczenie stężeń przeciwciał: anty-TPO oraz anty-TG. Podwyższony poziom obu lub jednego z nich wraz z nieprawidłową funkcją tarczycy umożliwia rozpoznanie choroby Hashimoto. Ponieważ choroba ta przebiega w większości z niedoczynnością tarczycy obniżone jest również stężenie tyroksyny (FT4).

W niektórych przypadkach do rozpoznania może być konieczna biopsja cienkoigłowa, do której wskazania określa lekarz.


Jak wygląda leczenie choroby Hashimoto?


Leczenie choroby Hashimoto polega na leczeniu niedoczynności tarczycy poprzez substytucję brakującego hormonu. W tym celu pacjent przyjmuje lewotyroksynę w dawce zaleconej przez lekarza. Niezwykle ważne jest, aby lek był przyjmowany w sposób prawidłowy – rano, na czczo, pół godziny przed posiłkiem, bowiem tylko w takim przypadku zostanie on odpowiednio wchłonięty.

Choroba Hashimoto jest chorobą przewlekłą i zwykle prowadzi do trwałej niedoczynności tarczycy. Jednak prawidłowa substytucja brakującego hormonu powoduje, że pacjent nie odczuwa żadnych dolegliwości, a sama choroba, gdy jest prawidłowo leczona, nie powoduje następstw.


Czy choroba Hashimoto wpływa na płodność i ciążę?


Hormony tarczycy w ciąży odpowiadają za prawidłowy rozwój płodu m.in za prawidłowy rozwój układu nerwowego. Ich niedobór może prowadzić do wad rozwojowych, a także zwiększać prawdopodobieństwo odklejania się łożyska i poronienia. Dlatego też zaleca się aby kobiety  starające się o dziecko i będące w ciąży wykonały oznaczenie TSH. Normy dla tej grupy pacjentek są bardziej rygorystyczne – TSH > 2,5 mIU/l jest wskazaniem do rozpoczęcia leczenia niedoczynności tarczycy.

Ciąża to także moment, kiedy choroba Hashimoto może się ujawnić po raz pierwszy. Dzieje się to zwykle po porodzie. Występuje najpierw krótki okres nadczynności tarczycy, który następnie przechodzi w niedoczynność tarczycy. Jednakże nie każde problemy z tarczycą po porodzie muszą świadczyć o chorobie Hashimoto. Może być to poporodowe zapalenie tarczycy, które przebiega w sposób bezbolesny i ulega samoograniczeniu.

 

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 4.78 (27 Votes)


Reklama testowa
Do góry