Zespół policystycznych jajników

16. 02. 02
Odsłony: 1887


Autor: Marta Król, Przemysław Zarzeczny

Co to jest zespół policytycznych jajników?


Zespół policytycznych jajników (zespół Steina-Leventhala, PCOS) opisuje zmiany patologiczne żeńskich narządów rozrodczych – jajników. Na skutek nieprawidłowego rozwijania się pęcherzyków, powstają liczne torbiele pęcherzykowe. Zmiany te mają zwykle średnicę 0,5 – 1,5 cm. Zaburzony rozwój pęcherzyków doprowadza do nieobecności ciałek żółtych oraz zaburzeń endokrynologicznych.

Współcześnie PCOS rozpoznaje się po spełnieniu kryteriów ESHRE/ASRM, które wskazują na chorobę przy spełnieniu przynajmniej 2 warunków z trzech wymienionych.


Jakie są przyczyny choroby?


Na rozwój PCOS wpływa wiele czynników. Wykazano skłonność genetyczną do występowania tej choroby. Ważną role odgrywają także nieprawidłowości w działaniu układu endokrynologicznego na osi podwzgórze – przysadka mózgowa – jajnik.

Do dnia dzisiejszego naukowcy nie odkryli dokładnego patomechanizmu choroby. Bardzo prawdopodobną przyczyną zespołu jest nadmierne wydzielanie hormonu luteinizującego (LH) i jednoczesna, zwiększona odpowiedź komórek jajnika. W odpowiedzi produkują one duże ilości androgenów jajnikowych. To zaburza działanie osi podwzgórzowo-przysadkowej i prowadzi do pobudzenia wydzielania LH. W ten rozwija się patologia na zasadzie błędnego koła.


Jakie są objawy?


Do głównych objawów zespołu policystycznych jajników należą zaburzenia miesiączkowania w postaci rzadko występujących owulacji lub ich braku. Charakterystyczny jest także hirsutyzm, czyli nadmierne owłosienie występujące na górnej wardze, brodzie, dolnej części brzucha, udach oraz klatce piersiowej. Może pojawić się też trądzik, spowodowany przez łojotok. Do objawów PCOS zalicza się także łysienie typu męskiego oraz rogowacenie ciemne.

Często pojawia się otyłość centralna (androidalna) z rozmieszczeniem tkanki tłuszczowej w obszarze jamy brzusznej. Oceniając nadwagę wykorzystujemy stosunek wartości obwodu w pasie do obwodu bioder (parametr WHR). Wartość WHR powyżej 0,85 umożliwia zdiagnozowanie otyłości centralnej.
U znacznej części pacjentek, w przebiegu choroby, pojawia się insulinooporność lub cukrzyca. Występuje ona o 70% chorych z otyłością, oraz 30% pacjentek z prawidłową masą ciała.


Kryteria rozpoznania


Do stwierdzenia zespołu policystycznych jajników konieczne jest spełnienie dwóch z niżej wymienionych kryteriów:

  • brak lub rzadko występujące owulacje (oligo- i/lub anowulacja),
  • policystyczne jajniki stwierdzone na podstawie badania USG (stwierdzenie przynajmniej 12 pęcherzyków o średnicy 2-9 mm lub objętość jajnika równa lub większa jak 10cm3),
  • kliniczne i/lub biochemiczne wykładniki hiperandrogenizmu.


Czy PCOS ma związek z otyłością?


Otyłość występuje u 30 – 60% pacjentek z zespołem policystycznych jajników. Najczęściej jest to otyłość brzuszna, zwana również wisceralną. Może mieć ona wpływ na rozwój insulinoporności. Utrudnia to leczenie PCOS. Natomiast utrata więcej niż 5 % początkowej masy ciała poprawia wrażliwość na insulinę i zmniejsza objawy hiperandrogenizmu.

Jak często występuje PCOS? Jakie są powikłania?


PCOS występuję u około 10% kobiet w wieku rozrodczym . Chorobę tą uważa się za najczęstszą przyczynę niepłodności. Do jej powikłań należy zwiększone ryzyko zachorowania na zawał, chorobę niedokrwienną serca, czy cukrzycę. U pacjentek z zespołem policystycznych jajników występuje większa zapadalność na raka endometrium.

Endokrynolog czy ginekolog? Do kogo się zwrócić?


Leczenie PCOS powinno opierać się na współpracy endokrynologa z ginekologiem. Do stwierdzenia policystycznych jajników konieczne jest wykonanie przez ginekologa badania USG. Badania biochemiczne, w celu wykrycia hiperandrogenizmu, może zlecić endokrynolog.

Dieta, farmakoterapia czy zabieg chirurgiczny?


Leczenie PCOS należy rozpocząć od zastosowania odpowiedniej farmakoterapii, diety oraz wprowadzenia aktywności fizycznej. Wszystkie te trzy składowe przyczyniają się do znacznej poprawy stanu pacjentek. Jeżeli terapia farmakologiczna okaże się nieskuteczna i owulacja nie powróci, konieczny może być zabieg chirurgiczny.


 

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 5.00 (4 Votes)


Reklama testowa
Do góry