Atopowe zapalenie skóry

15. 11. 05
Odsłony: 3488


Autor: Katarzyna Kaniewska, Dominika Zimny

Co to jest Atopowe Zapalenie Skóry (AZS)?


AZS to przewlekła choroba przejawiająca się nawracającym, wybitnie swędzącym zapaleniem skory dotycząca najczęściej dzieci. Charakteryzuje się okresowymi zaostrzeniami i złagodzeniami oraz często wiąże się z alergią, alergicznym nieżytem nosa i astmą (u osoby chorej lub rodziny).

Co to jest atopia?


Jest to genetycznie uwarunkowana predyspozycja do wytwarzania nadmiernej ilości przeciwciał IgE w odpowiedzi na konkretny antygen (obcy czynnik) - w tym wypadku alergen, czyli IgE swoistych. Reakcja na alergen w ich obecności może być bardzo szybka, wręcz natychmiastowa.
Atopia jest predyspozycją do wystąpienia AZS i innych chorób takich jak:

  • Alergiczny nieżyt nosa,
  • Astma atopowa,
  • Pokrzywka alergiczna,
  • Alergiczne zapalenie spojówek.

 

Pamiętaj!
Przeciwciała to białka wydzielane przez limfocyty (rodziaj białych krwinek - leukocytów). Wiążą antygeny (obce substancje), wyzwalając całe kaskady reakcji immunologicznych.


Czy moja skóra jest atopowa?


Zastanów się czy poniższe objawy występują u Ciebie:

  • znaczna suchością,
  • skłonnością do rogowacenie przymieszkiwego - nadmiernego rogowacenia ujść mieszków włosowych, tworzą się tam czopy rogowe, które przypominają gęsią skórkę, czy tarkę na skórze,
  • białym dermografizmem, czyli gdy po podrapaniu się, na skórze tworzy się jasna pokrzywka otoczona zaczerwienioną skórą,
    swędzeniem skory,
  • nadmierna wrażliwością.




Czym różni się AZS od atopii?


AZS jest choroba alergiczna, która może ale nie musi się rozwinąć u osoby z atopią. Aby rozwinąć AZS musisz mieć atopię, ale mając atopię nie musisz mieć AZS.
Objawy atopii utrzymują się całe życie. AZS może ulec remisji, ale tez nie można się z niego całkowicie wyleczyć.

Co to znaczy, że AZS jest chorobą alergiczną?


Znaczy to, że objawy AZS są wywoływane przez alergeny.
Alergeny to substancje potencjalnie nieszkodliwe (np. roztocza), na które alergik reaguje nadmierną odpowiedzią immunologiczną, czyli w tym przypadku reakcją skórną.

Jakie są objawy AZS?


Objawy AZS różnią się w zależności od fazy.

I faza - dzieci do 2 r.ż, czyli wyprysk atopowy wieku dziecięcego (potocznie często nazywany niepoprawnie skazą białkową, gdyż często wiąże się z alergią na białka mleka czy jaj). Zmiany skórne maja odmienny charakter od kolejnych faz. Dzieci maja zaczerwieniona twarz z sączącymi i łuszczącymi się zmianami, stąd nazwa lakierowane policzki. Strupy się nawarstwiają i może dochodzić do naderwania płatków usznych. Zajęte są policzki i skóra głowy owłosionej.
Nie każdy wyprysk niemowlęcy to początek AZS!
Jest symptomem ryzyka rozwinięcia w przyszłości pełnego AZS lub astmy. Jednak jeśli występuje łącznie z atopią, po kilkuletnim okresie przechodzi w kolejna fazę AZS.

II faza - dziecięca - miedzy 2 a 12 r.ż.. Może rozwinąć się, bez wyprzedzającego wyprysku niemowlęcego lub jako kolejna faza.
Przetwarzają zaczerwienienia, pokryte grudkami oraz nasilona suchość skory. Zmienia się też lokalizacja zmian : twarz, tułów i zgięciowa powierzchnia dużych stawów.
Kolejny skórny objaw to przeczosy - linie na skórze powstałe w skutek drapania przez uporczywy świąd oraz lichienizacja, czyli pogrubienie skory w miejscach typowych dla występowania objawów.
Może występować tez wysychanie warg ("spierzchnięte usta") oraz stan zapalny dłoni i stop nasilający się w porze zimowej tzw. "winter feet".
Świąd w tej fazie choroby jest szczególnie nasilony.

III faza - okresu młodzieńczego i dorosłych - po 12 r.ż.
Przeważają przeczosy, lichienizacja i nadżerki (niezbyt głębokie uszkodzenia skory). Zmiany lokalizują się w zgięciach dużych stawów, na grzbietach rąk i twarzy: na czole, w okolicy oczodołów i ust. Przebieg w starszym wieku jest łagodniejszy i najczęściej po 30 r.ż. dochodzi do samoistnego ustąpienia choroby. Ciekawym objawem są paznokcie lakierowane - wyglądają na wypolerowane przez częste drapanie się w szczególny sposób (pocierając płytką paznokcia o skórę).

Jakie czynniki prowokują AZS?

  • alergeny pokarmowe - najczęściej białko jaja, białka mleka krowiego, soja, orzechy,
  • pyłki, trawy, zboża,
  • drobnoustroje np. drożdżaki, bakterie,
  • nadmierny stres,
  • temperatura,
  • drażniące substancje chemiczne i środowiskowe.


Dlaczego mam AZS i skąd się biorą objawy?


AZS ma podłoże genetyczne - jeśli oboje Twoich rodziców ma atopię bądź chorowało lub choruje na AZS, istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że również będziesz mieć tę przypadłość.
A objawy?
Skóra osób chorych na AZS ma zaburzoną budowę naskórka, to znaczy, że bariera która normalnie powinna nas chronić przed drobnoustrojami i utratą wody, nie jest zdolna całkowicie pełnić swojej funkcji. Dodatkowo układ odpornościowy chorych jest nadreaktywny.

Czy szczepienia mogą wywołać AZS?


Szczepienia nie wywołują AZS!
Wymienione wcześniej drobnoustroje są jednym z czynników prowokujących.
Czyli wręcz przeciwnie, objawy AZS mogą być zaostrzone przez infekcje bakteryjne lub wirusowe, które pobudzają komórki immunologiczne do wytwarzania większej liczby przeciwciał.

Czy moje dziecko będzie miało atopię lub AZS?


Prawdopodobieństwo odziedziczenia atopii wynosi 25% gdy jeden rodzic jest chory i 50% gdy oboje rodziców jest chorych.
W AZS te liczby trochę się różnią.


Jak często występują atopia i AZS?


Atopia jest częstą chorobą. Występuje aż u 20% mieszkańców populacji uprzemysłowionych. Częściej u kobiet, ludzi białych i w wyższych klasach społecznych.

AZS występuje u 1-12% dzieci w krajach rozwiniętych, w 50% objawy występują już w 1. r.ż. i 90 % do 5 r.ż.


Czy AZS może być niebezpieczny dla mojego dziecka/dla mnie i jakie mogą być komplikacje?


Ta choroba nie stanowi na ogół zagrożenia życia. Najczęściej występujące komplikacje to:

  • bezsenność i brak koncentracji - przez uporczywy świąd,
  • niska samoocena,
  • nadkażenie zmian przez bakterie, grzyby czy wirusy,
  • inne choroby alergiczne - istnieje tzw. “triada alergiczna” lub “marsz atopików” = wyprysk atopowy+alergiczny nieżyt nosa+astma alergiczna, zwykle następujące po sobie.

Jeśli zauważysz coś niepokojącego - udaj się do lekarza.


Czy mogę się całkowicie wyleczyć z AZS?


Niestety z AZS nie można się całkowicie wyleczyć, ale możemy próbować zapobiegać nawrotom poprzez wyeliminowanie czynników środowiskowych które je wyzwalają oraz odpowiednią pielęgnację skóry.

Jak się leczy AZS? Czy ważna jest pielęgnacja?


Leczenia AZS, tak jak większości chorób, zależy od nasilenia objawów.
Kluczowe jest unikanie czynników nasilających oraz prawidłowe stosowanie kremów i leków.

Pielęgnacja skóry to jedna z najważniejszych form leczenia i zapobiegania AZS!

Nie zdziw się jeśli lekarz poleci stosować kremy z substancja lecznicza na okolice skory wcześniej zajęte zmianami, a teraz wyleczone - jest to tzw. terapia proaktywna.

[w ramce obok] terapia proaktywna - stosowanie leków w kremie przy braku objawów, na miejsca w których zwykle objawia się choroba zapobiegają jej nawrotom

Jak pielęgnować skórę?

  • Kąp się krótko, 15-20 min., stosuj łagodne płyny do mycia - nie stosuj pian, żeli itp, możesz używać olejku do kąpieli. Mycie dziecka tak samo - ale nie codziennie! Nawet raz w tygodniu.
  • Emolienty stosuj natychmiast po kąpieli min. 2 razy dziennie, jest to całkowite minimum, jeśli możesz, rób to częściej.
  • Patrz na skład kremu - dodatek mentolu i polidokanolu łagodzi świąd.
  • Przy bardzo suchej skórze wybierz dodatek mocznika, kwasu mlekowego czy glicerolu. UWAGA! U niektórych mogą wywołać pieczenie - jeśli tak będzie zmień krem na wolny od tych dodatków.
  • Gdy skóra silnie się łuszczy, poszukaj kremu z dodatkiem kwasu salicylowego.

Co jeszcze mogę zrobić?

  • Zwracaj uwagę na materiał ubrań - wełna będzie bardzo drażnić skórę, najlepsza jest gładka bawełna i jedwab. Wybierz luźny i przewiewny krój zamiast obcisłego.
  • Dziecku z AZS na noc załóż gładkie rękawiczki, by zapobiec drapaniu, przeczosom.
  • Uważaj na proszki i płyny do płukania.
  • Stresuj się jak najmniej.
  • Pot wzmaga swędzenie - w miarę możliwości go unikaj.

 

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 5.00 (2 Votes)


Reklama testowa
Do góry