Oparzenie

16. 03. 20
Odsłony: 1537


Autor: Kacper Borowiec, Przemysław Zarzeczny

Czym jest oparzenie?


Jest to uszkodzenie tkanek na skutek działania energii, np.: wysokiej temperatury, substancji chemicznych, elektryczności lub promieniowania. Energia ta działa destrukcyjnie na komórki, uszkadzając je.
Najczęściej poparzeniu ulega skóra oraz tkanki leżące poniżej naskórka. Uszkodzenie skóry ma zwykle charakter termiczny. Już przy 42 °C dochodzi do martwicy naskórka, przy 55°C uszkodzenie następuje w ciągu trzech minut, a przy temperaturze 70°C wystarczy jedna sekunda.

Co może spowodować oparzenie?


Oparzenie mogą spowodować różne czynniki, które oddziałują z dużym nasileniem na tkanki (w zbyt dużym stężeniu/natężeniu).
Najczęściej oparzenie kojarzy się z wysoką temperaturą – jest to oparzenie termiczne. Także inne czynniki mogą spowodować uszkodzenie komórek. Mogą to być:

  • silnie kwasowe lub silnie zasadowe substancje chemiczne – poparzenia chemiczne,
  • promieniowanie (UV, rentgenowskim, itd.) – poparzenia radiacyjne,
  • porażenie prądem elektrycznym – poparzenie elektryczne.


Jak ocenić stopień oparzenia skóry?


Stopień uszkodzenia skóry w wyniku poparzenia można ocenić stosując specjalną skalę. Podział uwzględnia głębokość uszkodzonych tkanek. Ocena ta ma szerokie zastosowanie i pozwala podjąć prawidłową decyzję o konieczności konsultacji lekarskiej.

Wyróżnia się cztery stopnie oparzeń:
Stopień I:

  • zarumieniona skóra,
  • silny ból,
  • po zagojeniu nie pozostawia blizn i przebarwień.

Stopień II:

  • pojawiają się pęcherze wypełnione płynem surowiczym,
  • silny ból,
  • po zagojeniu mogą pozostać przebarwienia oraz blizny.

Stopień III:

  • twarda, woskowa skóra,
  • brak czucia (uszkodzeniu uległy również nerwy),
  • po zagojeniu ran pozostają blizny, przykurcze.

Stopień IV:

  • zwęglenie, obumarcie głębokich tkanek jak ścięgna czy kości,
  • brak czucia,
  • pozostawia ubytki w tkankach, przykurcze, w skrajnych przypadkach niezbędna jest amputacja.


Kiedy oparzenie wymaga wizyty w szpitalu?


Każde oparzenie, które dotyczy dużej powierzchni ciała (>10%) wymaga konsultacji lekarskiej. Bezwzględnym wskazaniem do hospitalizacji jest poparzenie:

  • dróg oddechowych,
  • twarzy, krocza, dużych stawów,
  • chemiczne, elektryczne, popromienne,
  • oparzenia III i IV stopnia.


Jak leczy się oparzenia termiczne (cieplne)?


Najważniejsze jest chłodzenie rany (np. pod bieżącą wodą) zaraz po oparzeniu. Kluczowe jest pierwszych 30 minut, w trakcie których energia przenika w głąb tkanek i powoduje obrażenia. Kiedy pojawiają się pęcherze z płynem surowiczym, warto ranę zabezpieczyć jałowym gazikiem. Skutki oparzenia można zmniejszyć stosując specjalne preparaty farmaceutyczne. W każdym przypadku nie należy natłuszczać rany.
Głębsze oparzenia (III i IV stopnia) wymagają opracowania chirurgicznego.

Jak szybko przeciwdziałać skutkom oparzenia?


Samemu można zabezpieczyć małe oparzenia, I i II stopnia. Pierwsza pomoc opiera się na natychmiastowym ochłodzeniu rany, które powinno trwać około 30 minut. Podrażnione miejsce należy następnie zabezpieczyć jałowym opatrunkiem. Można zastosować specjalne preparaty farmaceutyczne, łagodzące objawy oparzenia. Nie należy natłuszczać rany oraz przekłuwac pęcherzy surowiczych. Nanoszony na ranę przy pomocy wacika napar z nagietka czy bzu czarnego również pomaga przyspieszyć gojenie.
W przypadku oparzeń chemicznych, należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem oraz pokazać mu opakowanie substancji drażniącej. W każdym przypadku należy obmywać ranę obojętnym płynem.
Jeżeli ktoś został porażony prądem elektrycznym lub promieniowaniem, należy odciąć źródło zasilania, zabezpieczyć rany jałowym opatrunkiem i przewieźć chorego do szpitala.

Czy po oparzeniu termicznym zostanie blizna?


Po zagojeniu się poparzenia I stopnia, które objawia się tylko zarumienieniem skóry, nie pozostają blizny czy przebarwienia. Oparzenie II stopnia z obecnymi pęcherzami przy nieodpowiedniej pielęgnacji może pozostawić drobne zmiany skórne. Poparzenie III i IV stopnia znacznie uszkadzają tkanki i pozostawiają twarde blizny i przykurcze skóry.

W jaki sposób oblicza się procent oparzonej skóry?


W przypadku mniejszych oparzeń stosuje się „regułę ręki”, gdzie powierzchnia dłoni dorosłego pacjenta odpowiada 1% jego powierzchni ciała.
Przy większych obrażeniach stosuje się „regułę dziewiątek”, w której powierzchnia głowy i każdej kończyny górnej wynosi po 9%, przodu tułowia, pleców oraz każdej kończyny dolnej po 18%, a szyi 1% powierzchni całego ciała.

Jakie mogą być powikłania poparzenia?


Każde oparzenie II, III i IV stopnia to uszkodzenie struktury skóry. Sprzyja to wnikaniu bakterii i innych drobnoustrojów do organizmu, co może spowodować groźne zakażenie. Poprzez miejscowe upośledzenie mechanizmów odporności może dojść do niekontrolowanego namnażania się bakterii (np. Pseudomonas aeruginosa odpornej na większość antybiotyków), co może skutkować nawet sepsą i zgonem. Z oparzeniem dużych powierzchni ciała wiąże się niebezpieczeństwo znacznego odwodnienia, ponieważ skóra i naskórek chronią nasze ciało przed utratą wody.

 

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 0.00 (0 Votes)


Reklama testowa
Do góry