Reumatoidalne zapalenie stawów

15. 12. 10
Odsłony: 2729

Autor: Martyna Kocoń, Dominika Zimny


Co to jest reumatoidalne zapalenie stawów?

Reumatoidalne zapalenie stawów, w skrócie RZS, jest to przewlekła choroba tkanki łącznej o podłożu autoimmunologicznym.

Co to jest tkanka łączna?


Tkanka łączna jest podstawowym składnikiem budulcowym stawów. Charakterystyczną cechą tej tkanki jest występowanie w niej włókien kolagenowych i innych elementów pozakomórkowych. Dzięki ich obecności tkana ta pełni funkcje spajające oraz ochronne dla innych tkanek i narządów.

Jaki jest mechanizm powstawania RZS?


Mechanizm tłumaczy występujące objawy, dlatego istotne jest jego poznanie. Przede wszystkim jest to mechanizm złożony. Biorą w nim udział zarówno komórki układu immunologicznego, jak i wytwarzane przez nie przeciwciała i inne immunologicznie czynne substancje. U dużej szczęści osób chorujących na RZS stwierdza się w surowicy obecność charakterystycznych dla RZS autoprzeciwciał: czynnika reumatoidalnego oraz przeciwciał przeciwko cytrulinowanym peptydom.  
Dokładnie mówiąc w mechanizmie udział biorą trzy rodzaje komórek:

  • limfocyty T,
  • makrofagi,
  • komórki plazmatyczne.

Limfocyty T w RZS charakteryzują się zbytnią nadwrażliwością. Przejawia się ona nadmierną produkcją TNF alfa – prozapalnej substancji, przez te komórki, po kontakcie z tkankowym kolagenem. Zjawisko to zaostrza stan chorobowy, nasila sztywność.
Makrofagi również działają nieprawidłowo, a manifestuje się to produkcją substancji, które przyciągają granulocyty, a te z kolei są bezpośrednio odpowiedzialne za niszczenie stawów, indukowanie stanu zapalnego oraz bólu.
Komórki plazmatyczne biorą udział w bardzo skomplikowanej kaskadzie procesów, w konsekwencji której doprowadzają do zaburzenia w regulacji odpowiedzi  immunologicznej.


Jakie są przyczyny RZS? Co ją wywołuje?


Nie jest znana jedna uniwersalna przyczyna rozwoju choroby. Odpowiedzialne za jej wystąpienie mogą być:

  • skłonność genetyczna,
  • narażenie na niekorzystne czynniki środowiska (toksyny, szkodliwe gazy, promieniowanie),
  • dieta,
  • zakażenia bakteryjne, wirusowe, grzybicze,
  • palenie papierosów,
  • stres,
  • płeć (kobiety częściej chorują).


Jak wyglądają podstawowe objawy?


Do charakterystycznych objawów należy opuchnięcie, bolesność i usztywnienie stawów. Ból stawów występuje nawet w spoczynku, we śnie i gdy zaniechane są jakiekolwiek ruchy nogami i rękoma.  Występuje także przedłużająca się sztywność stawów szczególnie nad ranem. W fazie zaostrzenia dochodzi do deformacji stawu, upośledzenia jego czynności. Staw staje się usztywniony, a chory nie może wykonywać wszystkich ruchów. Charakterystyczne dla RZS jest występowanie opisanych zmian symetrycznie, przy czym częściej w kończynach górnych, szczególnie w stawach rąk.

Jak rozpoczyna się choroba? Jakie są pierwsze objawy?


Choroba zaczyna się niepozornie, rozwija podstępnie w ciągu kilku tygodni. Pierwsze objawy często uznane są za niegroźne nadwyrężenie,  przeciążenie stawu i najczęściej zostają zignorowane. Pierwszym sygnałem, który powinien zaszczepić troskę o własne zdrowie, jest powtarzający się ból stawów stóp lub dłoni, który pojawia się bez wyraźnego powodu i występująca rano sztywność stawów rąk trwająca dłużej niż godzinę.

Kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?


Do lekarza najlepiej zgłosić się najszybciej jak jest to możliwe. Im szybciej choroba zostanie zdiagnozowana, tym szybciej będzie zastosowane leczenie. Szybkie włączenie odpowiedniego leczenia pozwoli na lepszą kontrolę choroby i zmniejszenie powikłań.

Czy RZS zawsze przebiega tak samo?


Przebieg RZS jest przeważnie zindywidualizowany. U każdego pacjenta początek i rozwój choroby uzależniony jest od predyspozycji osobniczych. Choroba nie będzie więc przebiegać tak samo u każdego pacjenta. Mimo indywidualnego przebiegu można wyodrębnić cechy wspólne i objawy charakterystyczne dla wszystkich chorych.

Od czego zależy nasilenie objawów?


To, czy dojdzie do nasilenia objawów w dużym procencie jest uzależnione od dalszych wyborów pacjenta już po diagnozie. Do wyborów pogarszających rokowanie z pewnością należą: odwleczenie farmakoterapii, przeciążanie chorych stawów, nadmierny wysiłek fizyczny, palenie i spożywanie alkoholu, niewłaściwa dieta, ciągłe narażanie się na stres oraz szkodliwe czynniki środowiskowe.  Zaleca się aby zdiagnozowani pacjenci stopniowo eliminowali ze swojego życia te elementy, które potencjalnie są odpowiedzialne za rozwój choroby.

Jak rozpoznaje się RZS?


Jest kilka badań diagnostycznych pozwalających rozpoznać RZS, należą do nich:

  • morfologia krwi,
  • RTG stawów,
  • USG stawów,
  • badanie rezonansem magnetycznym,
  • scyntygrafia,
  • artroskopia.

Ważne przy diagnostyce jest również wykluczenie innych stanów chorobowych mogących dawać podobne objawy do RZS. Z tego powodu pacjenta poddaje się jeszcze dodatkowym badaniom np. badaniu moczu, EKG, RTG klatki piersiowej.


Jak się leczy RZS?


Ponieważ nieznana jest dokładna przyczyna rozwoju choroby możliwe jest leczenie jedynie jej objawów i spowolnienie jej postępu. Do leków, które skupiają się wokół terapii należą:

  • leki zmniejszające objawy choroby ( NLPZ, Glikokortykosteroidy),
  • leki modyfikujące przebieg choroby (Metotrexat, Leflunomid, Azatiopryna, Mykofenolan mofetylu, Cyklofosfamid, Aurotiojabłczan sodu, Auranofina, Penicylamina, Sulfasalazyna, Chlorochina, Hydroksychlorochina),
  • leki biologiczne (Infliksymab, Etanercept, Anakinra, Rylonacept, Atlizumab, Abatacept).


Mam słabo nasilone objawy, czy warto już brać leki? Czy może jeszcze poczekać?


Na pewno lekarz reumatolog odpowiednio dobrał lek i dawkę do aktualnego stanu choroby. Nie należy odwlekać momentu rozpoczęcia terapii. Szybsze rozpoczęcie leczenia pozwoli na skuteczniejsze eliminowanie objawów.

Czy RZS da się wyleczyć?


Niestety nie, jest to choroba przewlekła, przebiegająca z okresami zaostrzeń i remisji. Dzięki leczeniu można uzyskać efekt złagodzenia objawów lub zatrzymania choroby. Ważne jest jak najwcześniejsze wprowadzenie leczenia objawowego i poprawa własnego komfortu życia.



 

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 5.00 (2 Votes)


Reklama testowa
Do góry