Otyłość

16. 01. 16
Odsłony: 2293


Autor: Magdalena Kowalska, Przemysław Zarzeczny

Co to jest otyłość i jakie są jej przyczyny?


Otyłość to choroba ogólnoustrojowa. Często jest ona definiowana jako stan nadmiernego gromadzenia się tłuszczu w postaci tkanki tłuszczowej. Jej nadmiar  prowadzi do zaburzenia równowagi ustroju i wielu problemów zdrowotnych.
W większości przypadków przyczyną otyłości jest dodatni bilans energetyczny. Oznacza to nadmiar energii pobranej z pożywieniem w porównaniu z energią wykorzystaną przez nasz organizm. Niezużyta energia jest gromadzona w postaci tkanki tłuszczowej, co prowadzi do wzrostu masy ciała. Nierzadko przyczyniają się do tego błędy dietetyczne, spożywanie przekąsek, żywności przetworzonej i wysokokalorycznej, siedząca praca połączona z brakiem aktywności fizycznej czy nieregularne pory posiłków.
Do innych przyczyn otyłości zalicza się:

  • predyspozycje genetyczne,
  • zaburzenia endokrynologiczne, np. niedoczynność tarczycy czy zespół wielotorbielowatych jajników,
  • stosowanie niektórych leków (np. antydepresantów, kortykosteroidów).


Czy moja waga jest prawidłowa?


Pomocnym narzędziem, które pokazuje nam, czy nasza masa ciała jest prawidłowa jest wskaźnik masy ciała BMI (Body Mass Index). Obliczamy go według wzoru:

BMI = (masa ciała)/(wzrost)²,

a wynik odczytujemy z tabeli poniżej.
Wskaźnik ten nie ma zastosowania u osób poniżej 18 roku życia.

Klasyfikacja                    
BMI (kg/m²)
Niedowaga <18,5
Waga prawidłowa 18,5-24,9
Nadwaga 25,0-29,9
Otyłość I stopnia 30,0-34,9
Otyłość II stopnia 35,0-39,9
Otyłość III stopnia ≥40,0


Czy otyłość to częsty problem?


Otyłość stała się chorobą cywilizacyjną i coraz większe grono osób boryka się z tym problemem. Od 1980 roku liczba osób otyłych na świecie podwoiła się. Według danych WHO w 2014 roku ponad 1,9 mld osób dorosłych miało nadwagę, a wśród nich 600 mln osób było otyłych. W Polsce 52% dorosłych Polaków ma nadmierną masę ciała. Występowanie nadwagi i otyłości wzrasta na całym świecie i problem ten dotyczy zarówno dorosłych, jak i dzieci.

Jak leczyć otyłość?


Podstawową metodą leczenia otyłości jest zmiana stylu życia. Kluczową rolę odgrywa tutaj wprowadzenie aktywności fizycznej, ograniczenie spożycia energii
z zachowaniem odpowiedniej podaży składników pokarmowych oraz trwała zmiana nawyków żywieniowych.
Modyfikacja stylu życia jest pierwszoplanowym elementem leczenia otyłości, jednak wielu pacjentów wymaga dodatkowej terapii z zastosowaniem leków czy metod chirurgicznych. Te ostatnie stanowią opcję leczenia u osób, których BMI przekracza 50 kg/m² lub u osób z BMI powyżej 40 kg/m² i znacznym zagrożeniem zdrowia związanym z nadmierną masą ciała.

Czy otyłość zwiększa ryzyko innych chorób?


Zdecydowanie tak. Otyłość, szczególnie brzuszna, w której nadmiar tkanki tłuszczowej zgromadzony jest w jamie brzusznej, zwiększa prawdopodobieństwo kłopotów ze zdrowiem. O otyłości brzusznej mówimy,  gdy obwód talii u mężczyzn jest ≥ 94cm, a u kobiet ≥ 80cm.
U osób otyłych wzrasta ryzyko wystąpienia takich schorzeń jak:

Otyłość może być także przyczyną zaburzeń owulacji u kobiet, aż do upośledzenia płodności i powikłań ciążowych czy obniżenia poziomu testosteronu u mężczyzn.


Czy to prawda, że nadwaga i otyłość zwiększają ryzyko chorób nowotworowych?


Otyłość najczęściej kojarzona jest jako czynnik ryzyka chorób sercowo - naczyniowych. Rzadko wspomina się o nadmiernej masie ciała jako istotnym czynniku ryzyka rozwoju nowotworu. W 2002 r. Międzynarodowa Agencja ds. Badań nad Rakiem uznała za naukowy fakt, że nadwaga i otyłość wiążą się z podwyższonym ryzykiem zachorowania na niektóre nowotwory.

Sposób w jaki nadmierna tkanka tłuszczowa stymuluje rozwój guzów jest przedmiotem ciągłych badań. Wiadomo, że mechanizmy tego procesu są bardzo złożone - tkanka tłuszczowa nie tylko gromadzi materiał energetyczny (tłuszcz), ale produkuje także wiele substancji, które oddziałują na inne komórki.


Chudnąć zdrowo, to znaczy ile?


Najtrwalsze rezultaty, nie narażające organizmu na powikłania, daje odchudzanie powolne. Uważa się, że ubytek masy ciała powinien wynosić 0,5-1,0 kg tygodniowo.

Suplementacja diety – czy potrzebna?


Jeżeli dieta jest prawidłowo ułożona to nie jest konieczna suplementacja witamin czy składników mineralnych. Jednak ważniejszym czynnikiem jest konieczna ocena stanu odżywienia chorego a tu potrzebna jest już pomoc lekarza, który podejmie się określenia, czego brakuje czy to w diecie czy w organizmie.

A może „dieta cud” albo głodówka?


Istnieje wiele cudownych diet zapewniających nas o szybkiej i trwałej utracie masy ciała, jednak nie jest to dobra metoda na pozbycie się zbędnych kilogramów. Diety „cud” czy głodówki są bardzo niedoborowe w składniki odżywcze, czego konsekwencją może być niedostatek witamin i składników mineralnych w organizmie, a  co za tym idzie problemy zdrowotne. Ich kolejną wadą jest wystąpienie efektu „jo-jo”. Zbyt szybka utrata masy ciała prowadzi, po zaprzestaniu kuracji, do ponownego przybrania na wadze. Ponadto są nudne, monoskładnikowe i nie uczą prawidłowych nawyków żywieniowych.

 

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 4.88 (8 Votes)


Reklama testowa
Do góry