Nadciśnienie tętnicze

15. 11. 05
Odsłony: 3785


Autor: Dominika Zimny

Co to znaczy chorować na nadciśnienie?


Nadciśnienie tętnicze to spowodowany różnymi czynnikami stan, gdy stale lub okresowo wartość ciśnienia tętniczego skurczowe wynosi >= 140 mm Hg, i/lub wartość ciśnienia tętniczego rozkurczowego wynosi >=90 mm Hg.

Czy jest to częsty problem?


Nadciśnienie jest jedną z chorób cywilizacyjnych. Szacuje się, że choroba ta dotyczy około 30 - 45% populacji, a jej częstość rośnie wraz z wiekiem. Z powodu nieprawidłowego stylu życia: małej ilości ruchu, spożywaniu wielu przetworzonych produktów i stresu obniża się wiek zapadalności na nadciśnienie tętnicze. Coraz częściej jest ono rozpoznawane u nastolatków i dzieci.

Dlaczego mam nadciśnienie?


Zdecydowanie najczęściej (ponad 90% przypadków) występuje nadciśnienie pierwotne - spowodowane przez wiele nakładających się na siebie czynników: predyspozycje genetyczne, styl życia, dietę, stres, inne współistniejące choroby. Nie ma ono jednej uchwytnej przyczyny, wszystkie czynniki kumulują się wraz z wiekiem i mogą (ale nie muszą) doprowadzić do rozwinięcia nadciśnienia tętniczego. Ok. 10% przypadków to nadciśnienie wtórne - występuje jako konsekwencja choroby nerek, chorób endokrynologicznych, nadużywania niektórych leków czy używek.

Jakie są sposoby pomiaru ciśnienia tętniczego?


Pomiar domowy
ważny dla kontrolowania ciśnienia, oceny odpowiedzi na leczenie i dobierania odpowiednich dawek leków.
O czym należy pamiętać?

  1. Aparat do mierzenia ciśnienia - z mankietem zakładanym na ramię (mankiet powinien być odpowiedniej wielkości, zbyt mały mankiet będzie sztucznie zawyżał ciśnienie). Aparaty zakładane na nadgarstek nie są zalecane (mają zbyt małą dokładność). Mankiet należy założyć na wysokości ⅔ ramienia.
  2. Miejsce - ciche pomieszczenie.
  3. Pozycja - siedząca, z podpartymi plecami i ręką. Osoby praworęczne powinny mierzyć ciśnienie na lewej ręce.
  4. Pomiar - po 5 minutowym odpoczynku należy wykonać pierwszy pomiar, po odstępie 1-2 min kolejny. Dwa pomiary są niezbędne żeby wyeliminować błąd pomiaru.
  5. Zapis - w specjalnie do tego przygotowanym dzienniczku lub aplikacji.

 

Pomiar ambulatoryjny
wykonywany przez lekarza lub pielęgniarkę. Sposób i zasady pomiaru takie same, choć w gabinetach często wykorzystywane są ciśnieniomierze manometryczne. Ważne, żeby unikać mierzenia ciśnienia po wysiłku fizycznym lub stresie, wtedy pomiary będą wyższe.

 

Automatyczne monitorowanie ciśnienia tętniczego (ABPM)
pozwala oceniać wysokości ciśnienia tętniczego przez całą dobę. Jest to niezbędne w niektórych sytuacjach klinicznych, pozwala mierzyć ciśnienie również w nocy, przy normalnej aktywności fizycznej, codziennych obowiązkach. Służy do tego mały aparat, który pacjent nosi przy sobie. Pomiary wykonywane są co 15-20 min w dzień i co 30 min w nocy. Bardzo ważne, żeby w czasie badania pacjent zapisywał występujące objawy, wykonywane czynności i godziny snu. Badanie to nie jest niezbędne w każdym przypadku. Jego interpretacji dokonuje lekarz.


Nic mnie nie boli - czy problem zniknął?


Brak objawów jest równie niebezpieczny jak objawy!
Nadciśnienie w początkowym stadium może nie dawać żadnych objawów. Zmiany w organizmie zachodzą powoli, zwykle chory przystosowuje się do stopniowo podnoszącego się ciśnienia krwi. Dlatego tak ważne jest regularne kontrolowanie ciśnienia, np. podczas okresowych wizyt u lekarza pierwszego kontaktu.
Jeśli objawy się pojawią, są niecharakterystyczne: ból głowy, problemy ze snem, szybko pojawiająca się męczliwość. Na tym etapie chory zwykle ignoruje symptomy, które mogą przypominać zmęczenie po ciężkim dniu pracy. W tym czasie u części chorych nadciśnienie już jest utrwalone, czyli możliwe do wykrycia w każdym pomiarze, u innych podwyższone jest tylko okresowo.
Dlaczego nadciśnienie jest tak niebezpieczne?
Bo powoduje powikłania narządowe. Najbardziej narażone jest serce i układ naczyniowy oraz nerki. Może doprowadzić do przyspieszonego rozwoju miażdżycy w bardzo ważnych tętnicach szyjnych (zaopatrujących w krew mózg), tętnicach wieńcowych (odpowiedzialnych za zawał serca), tętnicach kończyn (w skrajnych przypadkach miażdżyca tych tętnic doprowadza do amputacji), kolejnym powikłaniem jest udar mózgu i niewydolność nerek.

Czy każde zbyt wysokie ciśnienie to problem?


Pomiar może być zawyżony gdy:

  • badanie wykonano po wysiłku,
  • użyto zbyt małego mankietu,
  • zadziałał czynnik stresowy,
  • pacjent stosował używki (papierosy, kawa) 30 min przed pomiarem,
  • u osób w podeszłym wieku (nadciśnienie tętnicze rzekome),
  • u pacjenta występuje efekt białego fartucha.

Aby wyeliminować nadmierne rozpoznawanie nadciśnienia tętniczego lekarz rozpoznaje chorobę gdy wartości są nieprawidłowe podczas co najmniej 2 wizyt (na każdej wykonuje się co najmniej dwa pomiary).

Efekt białego fartucha - u pacjenta podczas pomiaru przez lekarza lub pielęgniarkę ciśnienie tętnicze jest nieprawidłowe, natomiast w pomiarach domowych nie odbiega od normy. Do takiej sytuacji może dojść jednorazowo lub może się powtarzać wielokrotnie. W takiej sytuacji wykonuje się automatyczne monitorowanie ciśnienia tętniczego. Jeśli w tym badaniu ciśnienie tętnicze jest w normie stwierdza się nadciśnienie białego fartucha. (które również zwiększa ryzyko powikłań narządowych).

Nadciśnienie tętnicze rzekome - dotyczy osób w podeszłym wieku. Proces starzenia obejmuje również naczynia - wraz z wiekiem stają się coraz bardziej sztywne. Dlatego mankiet może nie uciskać ich w odpowiedni sposób. W takich przypadkach używa się ciśnieniomierza oscylometrycznego.
Czy warto dalej przyjmować leki, jeśli moje ciśnienie spadło do wartości prawidłowych?
Tak. O leczeniu nadciśnienia, zmianie dawek leków oraz ich odstawieniu decyduje lekarz. U większości pacjentów konieczne jest przewlekłe przyjmowanie leków i regularna kontrola ciśnienia. W tej chwili dostępne są na rynku preparaty łączone, to znaczy, że dwie lub więcej substancji chemicznych, które mają obniżyć ciśnienie znajdują się w jednej tabletce. Jest to wygodny sposób na prowadzenie terapii.
W leczeniu nadciśnienia tętniczego bardzo ważna jest współpraca pacjenta. Bo nawet najlepszy lek, jeśli nie będzie zażywany nie pomoże.


Co może się stać jeśli zignoruję problem?


Zaprzestanie leczenia ze statystycznego punktu widzenia skraca długość życia. Nieleczone nadciśnienie powoduje uszkodzenia różnych narządów. Wszystko to pogarsza jakość życia. Zajęty może być prawie każdy organ. Oto co się może stać gdy uszkodzone będzie:

  • serce - duszność, łatwe męczenie, ból w klatce piersiowej, zła tolerancja wysiłku, zawał,
  • naczynia - ból podczas chodzenia, obrzęki, sine kończyny, w skrajnych przypadkach amputacja kończyn,
  • mózg - udar mózgu - niewyraźna, bełkotliwa mowa, porażenia mięśni twarzy, porażenia kończyn, przykurcze kończyn, długa i trudna rehabilitacja, która nie zawsze przywraca sprawność,
  • nerki - przewlekła niewydolność, która może wymagać dializoterapii,
  • oczy - jaskra.


Czy nadciśnienie tętnicze może być bezpośrednim zagrożeniem życia?


Tak. W przebiegu nadciśnienia tętniczego wyróżnia się dwa rodzaje ostrych stanów: stan pilny oraz stan naglący.
Stan pilny to nagły wzrost ciśnienia połączony z objawami. Pacjent może odczuwać strach, niepokój, ból głowy czy obserwować krwawienie z nosa. W takiej sytuacji konieczne jest obniżenie ciśnienia za pomocą leków oraz zmiana terapii przewlekłej, żeby nie dopuścić więcej do takiej sytuacji.
Stan naglący to bardzo niebezpieczna sytuacja, gdy oprócz bardzo wysokiego ciśnienia dochodzi do uszkodzenia różnych narządów (serca, mózgu, płuc, aorty). Wymaga hospitalizacji i intensywnego leczenia.

Leczę się na nadciśnienie tętnicze. Co jeszcze mogę zrobić?


Ważne jest regularne kontrolowanie funkcji różnych narządów. Serce, oczy, nerki, wykonywanie podstawowych badań laboratoryjnych: profilu lipidów, jonogramu, glukozy, mocznika i kreatyniny. Pozwolą one wychwycić powikłania i jak najwcześniej rozpocząć ich leczenie.


 

 

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 4.92 (13 Votes)


Reklama testowa
Do góry